Ontstaansgeschiedenis
Tijdperken
Gewervelde dieren (schematisch)
Gewervelde dieren (tekst)
Tijdperken Als we over de wereldgeschiedenis praten is het vaak handig om die hele lange geschiedenis onder te verdelen in kleinere stukjes, zodat we weten over welk gedeelte we praten. De ouderdom van de Aarde wordt op zo'n 5 miljard jaar geschat, maar toen was er nog geen leven op Aarde. Als we een eenvoudige onderverdeling maken krijgen we de volgende indeling.
- Precambrium (4600-570 mjg)
Dit is de tijd dat de Aarde nog aan het afkoelen was en nog door giftige dampen was omgeven
Cambrium (570-510 mjg)
Dit is de tijd van de ongewervelde dieren. Er komen ook aalachtige dieren voor, dit zijn misschien wel de oudst bekende vertebraten (gewervelde dieren)
Siluur (439-409 mjg)
Devoon (409-363 mjg)
In deze periode ontstaan uit vissen met longen de eerst amfibieën
Carboon (363-290 mjg)
De eerste reptielen evolueren uit de amfibieën
Perm (290-245 mjg)
Trias (245-208 mjg)
Hier ontstaan de eerste dinosaurussen uit de eerdere reptielen. Een van de eerste roofdinosaurussen was Eoraptor
Jura (208-146 mjg)
Steeds meer dinosaurussoorten ontstaan, dit is de bloeiperiode van de Sauropoden, kolossale plantenetende dinosaurussen met lange nek, zoals de bekende Brachiosaurus
Krijt (146-65 mjg)
Grote kudden gehoornde dinosaurussen zoals Triceratops trekken over het land. Dit is ook het tijdperk waarin de dinosaurussen uitsterven
Tertiair (65-1.64 mjg)
Quartair (1.64-0 mjg)
Dit is de tijd waarin wijzelf leven
Al deze tijdperken kunnen weer onderverdeeld worden in nog kleinere gedeelten, maar dat is voor ons niet nodig.
- Vertebraten
- De eerste vertebraten waren de Vissen
- Tetrapoden
- Ontstaan uit de vissen, dit zijn alle gewervelde dieren met 4 ledematen en kunnen weer als volgt worden onderverdeeld.
- Amfibiën
- Dit zijn de kikkers en salamanders.
- Amnioten
- Deze groep bestaat uit:
- Synapsiden
- Synapsiden zijn zoogdierachtige reptielen d.w.z. reptielen met al overduidelijk kenmerken van zoogdieren, de echte zoogdieren zijn uit de synapsiden ontstaan. de schedel van de synapsiden heeft een opening laag aan de zijkant van de schedel
- Anapsiden
- Dit zijn de Schildpadden met als kenmerk dat de schedel geen openingen vertoont behalve natuurlijk voor ogen en neus.
- Diapsiden
- met als belangrijkste kenmerk 2 openingen in de schedel, achter het oog waar spieren aan waren bevestigd.
- Plesiosaurussen en Ichthyosaurussen
- Hagedissen en slangen
- Archosaurussen
- Dit zijn diapsiden met een extra opening voor het oog
- Thecodonten
- Krokodillen
- Pterosaurussen
- Dinosaurussen en vogels
De vissen waren eigenlijk de eersten gewervelde dieren, waaruit de amfibieën ontstonden (een soort vissen met ledematen en longen). De eieren van de amfibieën moesten bevrucht worden en in het water worden gelegd om uitdroging te voorkomen.
Uit de amfibieën kwamen de amnioten voort waarbij de eieren in het lichaam van het vrouwtje bevrucht werden en zich dan in een waterdicht membraam ontwikkelden. (de amnion genoemd)
De eerste amnioten waren reptielen. De amnioten bestaan uit:
Synapsiden, zoogdierachtige reptielen, waaruit de Zoogdieren ontstonden.
Anapsiden bestaan uit land en zeeschildpadden met als kenmerk dat ze 2 openingen in het gehemelte hebben maar niet in de schedel zelf.
Diapsiden hebben 2 openingen in de schedel achter het oog, en omvatten dePlesiosauriers en Ichthyosauriers (uitgestoven zeereptielen), Hagedissen en slangen en Archosauriers. De Archosauriers hebben trouwens nog een derde opening in de schedel vóór de oogkassen. De primitieve Archosauriërs omvatten de Thecodonten (reptielen met tandkassen). De geavanceerde Archosauriërs omvatten de Krokodillen, Pterosauriers (vliegende reptielen) de Dinosaurussen en de Vogels. De laatste twee vormen de Ornithodiren.
Het wordt tegenwoordig vrij algemeen aangenomen dat de vogels afstammen van de dinosaurussen.