| 'papegaai reptiel' |
| Dinosauria |
| Ornithischia |
| Genasauria |
| Cerapoda |
| Marginocephalia |
| Ceratopia |
| Psittacosauridae |
| Classificatie | Vindplaats | grootte 1 blok= 25 X 25cm | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|
|
Psittacosaurus is een dinosaurus met een papegaaienbek zoals de naam ook al aangeeft. Sommige paleontologen meenden dat dit de voorloper van de gehoornde dinosaurussen was maar dit is onwaarschijnlijk. Het is wel een tussenvorm van een nog op twee benen lopende ceratops naar de grote viervoetige en vaak met hoorns en grote nekschilden uitgeruste ceratopsidae. Psittacosaurus had namelijk 4 tenen (vingers) aan de voorpoten terwijl de meer geavanceerde ceratopsen er 5 hadden. En omdat een eenmaal verloren eigenschap niet meer aan het nageslacht kan worden verdergegeven kan Psittacosaurus niet de voorouder van de ceratopidae zijn. De precieze evolutie van de ceratopsen is nog niet geheel duidelijk maar er zijn al wel oudere vormen gevonden zoals Chaoyangsaurus uit het Jura of Archeoceratops uit het vroege Krijt. Chaoyangsaurus is dan wel de oudste bekende uit de familie van de Neoceratopidae maar niet de primitiefste. Dat is de onlangs gevonden (2002) Liaoceratops.
Ceratopia bestaat uit twee groepen papegaaiebekdinosaurussen,
De familie Psittacosauridae bestaat eigenlijk alleen maar uit Psittacosaurus maar van dit genus zijn wel 9 species bekend. Waar de verschillen precies uit bestaan weet ik eerlijk gezegd ook niet.
Psittacosaurus was een plantenetende dinosaurus die in het vroege Krijt leefde en er zijn van P. mongoliensis alleen al meer dan 85 skeletten gevonden. De meeste daarvan nog compleet ook. Geleerden denken dat hij met zijn scherpe bek taaie plantensoorten heeft gegeten. Die werden dan in de bek door zelfscherpende kiezen vermalen waarna ze in de maag nog eens met behulp van stenen die hij had ingeslikt verder werden vermalen zodat de maag het voedsel beter kon verteren. Deze stenen (gastrolieten) zijn gevonden bij deze dinosaurus. Het is van meerdere dinosaurussoorten bekend dat zij stenen inslikten om de vertering een handje te helpen o.a. van Sauropoden. Ook moderne vogels slikken steenjes in om de spijsvertering te vergemakkelijken. Je kunt aan de gevonden stenen goed zien dat ze hiervoor zijn gebruikt omdat ze mooi gepolijst zijn door al dat schuren tegen elkaar.
| Er is onlangs een Psittacosaurus ontdekt waarvan delen van de huid gefossiliseerd waren. Hieruit blijkt dat Psittacosaurus bedekt is geweest met beenplaatjes van verschillende grootte en vorm. Het meest opmerkelijke aan dit fossiel zijn echter de haarachtige of stekelachtige structuren die op een gedeelte van zijn staart zaten. Ze zijn volgens de onderzoekers niet gelijk aan de veerachtige structuren zoals we die bij sommige theropode dinosaurussen vinden. De "haren" van Psittacosaurus groeiden aan het begin van zijn staart en besloegen ongeveer een derde deel van de staart. De precieze functie is nog niet bekend, mogelijk om de aandacht van vrouwtjes te trekken of te communiceren. Deze structuren liepen in het lichaam door tot op de staartwervels dus mogelijk zijn ze net zo gevoelig geweest als de snorharen van zoogdieren. De ondezoekers denken dat het holle veren, pennen zijn geweest wat enkele mensen op het idee heeft gebracht dat het mogelijk giftige stekels zijn geweest. Hier is echter geen enkel bewijs voor. |
Voor een witte achtergrond met muis over tekening bewegen.
© J. Arts
© Dinodata
Hier is de papegaaienbek duidelijk te zien
© J. Arts
Pentekening van Psittacosaurus met haarachtige structuren