Troodon

Classificatie	Vindplaats	grootte 1 blok= 25X25cm
'Wondende tand' Dinosauria Saurischia Theropoda Tetanurae Coelurosauria Maniraptoriformes Troodontidae

Troodon is waarschijnlijk de slimste dinosaurus die op aarde heeft rondgelopen. Zijn herseninhoud in verhouding met zijn lichaamsgewicht maakt van hem een scherpziende vogelachtige, snelle theropode. Hij had grote ogen zodat hij waarschijnlijk ook 's-avonds in het halfschemer nog goed kon jagen. Hij vormt samen met de Dromaeosauridae en de Therizinosauridae een groep dinosaurussen waarvan de geleerden denken dat dat wel eens de voorouders van de vogels hebben kunnen zijn. Troodontidae en de Dromaeosauruidae hadden een grote sikkelvormige teenklauw, maar deze was bij de Troodontidae minder groot. Trouwens de Troodontidae waren toch al veel tengerder gebouwd dan de Dromaeosauridae. Een ander belangrijk punt is dat Troodon naar voren gerichte ogen heeft en niet naar opzij gericht. Hierdoor kon hij diepte zien wat voor een jager heel belangrijk is bij het schatten van de afstand en snelheid van voortbewegen van zijn prooi. Troodon leefde in het Krijt zo'n 73-65 mjg en had een lengte van 2 meter. Dat is dus vrij klein want de helft is staart. Zijn voeding heeft waarschijnlijk uit hagedissen, zoogdieren en dinosaurusjongen bestaan.
Vroeger werd deze groep samen met de Dromaeosauridae in de Deinonychosauria geplaatst maar tegenwoordig weten we dat ze meer verwant zijn aan de Ornithomimosauria.

In 1855 werd in Noord Amerika in de Judith River Formation in huidig Montana een kleine scherpe tand gevonden die door Leidy een jaar later benoemd werd. Aanvankelijk werd de tand gezien als zijnde afkomstig van een hagedis. Leidy noemde het Troodon hetgeen "wondende tand" betekent.

Het duurde tot 1980 alvorens de fossiele resten die bij de tand pasten werden gevonden. De gevonden restanten toonden aan dat het een vogelachtige theropode dinosaurier betrof die in verhouding tot zijn lichaam een groter brein bezat dan enig andere dinosaurier.

Troodon bezat net als Deinonuchus een hoge gekromde klauw aan zijn tweede teen die echter minder sterk was en had een lengte van twee meter. Verder bezat Troodon geen pezen die zijn staart stijf maakten zoals bij Deinonychus. De ogen van Troodon waren relatief groot en enigzins naar voren gericht waardoor hij naar alle waarschijnlijk diepte kon zien.

De kleine diehoekige tanden van Troodon waren van opzij afgeplat als een meslemmet en voorzien van van een getande snijrand. Elke kant van de bovenkaak kon tot vijfentwintig tanden tellen, en precies 25 op elke helft van de onderkaak.

Russel en Seguin (1982) suggereerden dat Troodon formosus jaagde op kleine zoogdieren. Resten van Troodon werden gevonden in de directe omgeving van de nesten van ornithopoden hetgeen de suggestie wekt dat Troodon een opportunistische jager was die zich voedde met onbewaakte jongen en zieke individuen.

Behalve de beenderresten van Troodon in de buurt van de nesten werden er ook een aantal in paren gelegde, langwerpige eieren gevonden. Een van deze eieren werd onderzocht door middel van een CAT-scan en bleek het embryo te bevatten van een Troodon. Waarschijnlijk gebruikte Troodon de relatieve veiligheid van de kolonie om er zijn eieren te leggen. Troodontiden zijn bekend van het Krijt van Azie en Noord-Amerika. Troodon zelf is alleen bekend uit Noord-Amerika.

Charles Gilmore (1924) plaatste Stegoceras en Troodon in een familie van dikkoppige ornithisiche dinosauriers die hij troodontidae noemde. Zowel de genussen als de familienaam werden lange tijd gezien als behoordende tot de pachycephalosauriers totdat Russell (1948) de theropode natuur van Troodon kon aantonen.

Tot de familie van troodontidae behoren Troodon, Sinornithoides, Saurornithoides, Borogovia en alle coelurosauriers dichter tot deze dan tot ornithomimiden, oviraptoriden of andere goed beschreven soorten. Troodon heeft trouwens verschillende namen gehad, zo kun je Troödon tegenkomen maar ook Stenonychosaurus. Dit zijn dus veschillende benamimgen voor hetzelfde dier..... Troodon!!

© J. Arts
based on original artwork of Shiraishi Mineo

© J. Arts