© J. Arts
28 september 2003
Marokkaanse, Franse, Amerikaanse en Zwitserse paleontologen hebben deze week de vondst bekend gemaakt van een sauropode dinosaurus uit het Vroege Krijt zo’n 180 miljoen jaar oud. In krantenartikelen, ook in Nederland, werd zelfs melding gemaakt van de oudste dinosaurus tot nu toe gevonden?! Maar Herrerasaurus, Eoraptor en Staurikosaurus, om er maar een paar te noemen, zijn toch al zo’n 220-230 miljoen jaar oud!
Eerst dacht ik nog misschien wordt hier de oudste dinosaurus van Marokko bedoeld maar Azendhosaurus (hoewel hier alleen maar fragmentarisch materiaal van is gevonden) is toch ook al 225-230 miljoen jaar oud. Waarschijnlijk wordt hier echter bedoeld dat de oudste (ter wereld) schedelfragmenten (onderkaak met 17 tanden) van een sauropode dinosaurus zijn gevonden.
De naam van deze dinosaurus (hoewel nog niet wetenschappelijk beschreven) is Tazoudasaurus naimi, de lengte wordt geschat op negen meter. De vindplaats is Tazouda, een fossielrijke omgeving 70 kilometer ten Zuidoosten van Ouarzazate.
Volgens Philippe Taquet (Natuurhistorisch Museum Parijs)is dit weer een schakel in de kennis van de evolutie van grote vertebraten, uit een geologisch epoche dat maar door weinig fossiele sites in de wereld toegankelijk wordt. De gevonden schedelbeenderen, in het bijzonder een onderkaak met 17 tanden, zijn de oudste van een sauropode ooit gevonden, vertelde hij.
Er wordt over gedacht hier een dinosaurusmuseum te vestigen dicht bij de toeristische plaatsten Ouarzazate en Marrakech maar er zijn ook mensen die hier een geologisch reservaat willen stichten onder auspiciën van UNESCO om deze belangrijke fossielenvindplaats te beschermen.
13 augustus 2003
Op 13 augustus heeft National Geographic de vondst van een geheel nieuwe dinosaurussoort bekend gemaakt. Deze dinosaurus zal later wetenschappelijk worden beschreven door Paul Sereno. Niet dat deze bekende paleontoloog de beenderen van de dinosaurus heeft gevonden, maar hij heeft ze wel bestudeerd. De beenderen zijn al in 1983 door Suresh Srivastava en Ashok Sahni verzameld en er is nauwkeurig in kaart gebracht waar ze zijn gevonden en de positie waarin ze lagen.
Toen Paul Sereno en Jeff Wilson in 2001 in India waren om de beenderen te onderzoeken en door de papieren van de vondst bladerden kwamen zij tot de conclusie dat er een gedeeltelijk skelet van een theropode dinosaurus was gevonden. Ongeveer 30% van het postcraniaal skelet is nu gevonden en 70% van de schedel. Dit is zéér compleet voor Indiase begrippen omdat hier meestal alleen fragmentarisch materiaal wordt gevonden.
Deze nieuwe dinosaurus heeft de naam Rajasaurus narmadensis gekregen wat 'koninklijke dinosaurus van de Narmada' betekent. De Narmada is een rivier in het westen van India waar de beenderen zijn gevonden. Hij leefde 66-65 miljoen jaar geleden, dus gelijktijdig met T.rex aan de andere kant van de wereld. Rajasaurus behoort tot de abelisauridae, een primitieve groep dinosaurussen waaronder bijvoorbeeld Majungatholus valt. Deze groep dinosaurussen heeft vaak hoornachtige versieringen op de schedel en Rajasaurus heeft dat ook. Midden op de schedel, boven de ogen heeft een kleine, afgeronde hoorn gezeten. Ook heeft deze primitieve groep dinosaurussen nog 4 vingers aan de hand maar die zul je op de officiële reconstructies niet terugvinden. Sereno is namelijk van mening dat (overblijfselen van) deze vierde vinger geheel door de huid van de hand was omsloten. Daar zullen niet alle paleontologen mee eens zijn! De benen van deze Indiase dinosaurus waren ontzettend stevig en moeten goed gespierd zijn geweest. Waarom Rajasaurus zo'n krachtige benen moet hebben gehad is nog niet geheel duidelijk. De schattingen van zijn lengte lopen van 7.60 tot 9.00 meter.
© J. Arts
© J. Arts
22-07-2003
In Australië is een 110 miljoen jaar oud skelet van een dinosaurus gestolen. Het gaat om een Psittacosaurus sinensis, waarvan er maar 6 in de hele wereld zouden zijn. Dit is raar omdat elke encyclopedie vermeld dat er beenderen van wel 20 individuen zijn gevonden. Misschien wordt hier de schedel bedoeld, daar zijn er zo'n vijf van gevonden.
Volgens de museumdirectie zijn het waarschijnlijk amateurs geweest omdat er in de nabijheid nog enkele beenderen van dit skelet zijn gevonden. Als dit het werk van professionele fossielendieven zou zijn geweest is de opdrachtgever waarschijnlijk niet blij.
Hoewel volgens het persbericht er maar 6 exemplaren van deze Psittacosaurus soort zijn is de waarde niet hoog. Enkele duizenden Australische dollars, zeker geen miljoenen. Het museum heeft een beloning van A$ 5000,- (€ 2800,-) uitgeloofd voor informatie die naar de daders leidt.
Dit skelet was in Australië op leenbasis uit China gekomen en behoorde tot een tentoonstelling over Chinese dinosaurussen. Het was een kleine dinosaurus ter grootte van een hond. Dit skelet was 60 cm lang.
Bron: BBC News
21 juli 2003
Paleontoloog Jim Kirkland (de ontdekker van Utahraptor) heeft in zijn staat (Utah) weer een nieuwe dinosaurussoort ontdekt. Ditmaal gaat het om een vogelachtige dinosaurus die zo'n 125 tot 150 miljoen jaar oud is. De ontdekking is zo nieuw dat hij nog niet eens een bijnaam heeft, laat staan een officele naam.
Jim Kirkland is een zeer bekende paleontoloog die al meer dan 10 nieuwe dinosaurus species heeft gevonden. Hij heeft gewerkt van Mongolië (Gobi woestijn) tot de Cedar Mountain Formation in Utah. Hier vond hij ook de grootste dromaeosauride dinosaurus tot nu toe gevonden, Utahraptor met zijn 20 cm lange teenklauw.
Volgens Kirkland is dit materiaal het mooiste en best bewaarde dat hij tot nu toe heeft gevonden. De beenderen van wel meer dan 100 individuen (volwassen en babies)liggen verspreid in het sediment van een rode, afgetopte berg. "Er liggen wel 500 beenderen per vierkante meter", zegt Jim Kirkland, "dat zijn heel wat botten."
De vragen die deze nieuwe soort omringen zijn zo talrijk als de verspreide beenderen: waarom zijn ze zo talrijk en waarom liggen ze hier op een hoop? Hoewel Kirkland aan deze dinosaurus refereert als Theropode (vleeseter) heeft hij zo zijn redenen om hieraan te twijfelen. Was deze dinosaurus bezig een omnivoor (alleseter) te worden?
Jim Kirkland denkt te weten tot welke familie deze dinosaurs behoort; de vogelachtige maniraptoren. Maar er is maar zeer weinig bewijs hiervoor omdat ze er maar net toe gerekend kunnen worden. Het is een zeer primitief beginstadium van een groep die later veel bekender wordt, precies aan het begin van vogelachtige dinosauruslijn.
Maniraptoren bestaan uit vijf nauw verwante groepen dinosaurussen
Deze dinosaurus is een primitieve vorm, die ons gezichtspunt over de ontwikkeling van maniraptoren kan veranderen. Daar komt nog bij dat 80% tot 90% van alle gevonden dinosaurussen bekend zijn van maar een, en ook nog eens gedeeltelijk skelet waarvan de beenderen vaak ook nog eens zijn geplet. Deze vondst is daarom belangrijk omdat het uit vele beenderen bestaat van verschillende individuen en de beenderen zijn in zeer goede staat. Ze zijn in 3 dimensionale vorm gefossiliseerd!
De beenderen zijn hol van binnen en ontzettend dun, ze zouden kunnen drijven op water. Als je er helium in zou spuiten zouden ze in de lucht blijven zweven, volgens Kirkland. Het is boeiend om te zien dat zulke delicate oude botten in zo'n goede staat bewaard zijn gebleven.
Een van de eerste prioriteiten is om de ouderdom van de beenderen te bepalen. Kirkland hoopt dat paleomagnetisch datering een uitkomst zal bieden zodat precies bekend wordt wanneer deze gevederde dinosaurus leefde en jaagde. Hierbij wordt de veranderde magnetische lading van de grond die de beenderen omsluit geanalyseerd. Ook wil hij zo snel mogelijk een reconstructie van het dier en een skeletopstelling maken.
Hoewel hierboven sprake is van een gevederde dinosaurus zijn er geen veerafdrukken gevonden. Veerafdrukken fossiliseren zeer zelden en er zijn maar een paar plaatsten op aarde waar dinosaurussen veerafdrukken zijn gevonden. Liaoning in China is bijvoorbeeld zo'n plaats maar ook Solnhofen in Duitsland waar Archaeopteryx is gevonden.
Maar omdat er wel andere primitievere dinosaurussen met veerafdrukken zijn gevonden (Sinosauroteryx) wordt aangenomen dat deze dinosaurus gevederd kan zijn geweest.
Bron:Discovery Channel
5 juli 2003
Gevonden in Zuid-Afrika, Lower Elliot Formation.
Trias (Noriaan; 220.7-209.6 mjg)
Een gedeeltelijk skelet van een basale Sauropode dat voor het eerst kenmerken laat zien van de evolutie naar een vierbenig dier, zoals verlengde voorbenen, een gemodificeerde heup, verkorte middenvoetbeentjes en een andere verdeling van het gewicht in de voet.
Deze adaptaties maakten het mogelijk voor de nazaten van Antetonitrus om de grootste landdieren te worden die ooit op aarde hebben rondgelopen. Deze dinosaurus mist de specialisatie van de hand die bij de wat meer ontwikkelde Sauropoden te zien zijn en behield dan ook nog de mogelijkheid om met de hand dingen vast te grijpen.
Antetonitrus is ouder dan de onlangs in Thailand gevonden Isanosaurus en is daarmee de oudste echte Sauropode tot nu toe gevonden.
13 juni 2003
Jeholornis prima is een junior synonym geworden van Shenzouraptor sinensis.13 juni 2003
Er is een goed geconserveerde specimen gevonden van een vroege vogel met een complete schedel en postcrania. Het is gevonden in de West Chinese provincie Liaoning en stamt uit de Yixian formatie (Vroege Krijt). Deze vogel laat al de ontwikkeling van een bek zien, een groot borstbeen met een zwak gevormde kiel, een u-vormig furcula (samengegroeide sleutelbeenderen) en een lange staart van 27 staartwervels, de armen veel langer dan de benen (131:100).13 juni 2003
Een vervolgstudie van een dromaeosauride dinosaurus met over zijn gehele lichaam veren (NGMC91), dat al in 2001 is beschreven door Ji et al. Enkele schedelkenmerken en kenmerken van het postcraniale skelet wijzen erop dat deze dinosaurus tot het genus Sinornithosaurus behoort. (Zie: Sinornithosaurus, Mogelijke Sinornithosaurus)1 juni 2003
David Rubilar, 28, and Alexander Vargas, 26, twee Chileense paleontologen hebben naar eigen zeggen een geheel nieuwe sauropode dinosaurus gevonden. De onofficiële naam is Domeykosaurus chilensis. De vondst moet nog in een wetenschappelijk tijdschrift worden beschreven. Waarschijnlijk gebeurt dat later dit jaar. De naam Domeykosaurus is gekozen om de 19e eeuwse Chileense paleontoloog Ignacio Domeyko te eren.1 juni 2003
In het wetenschappelijk tijdschrift Bulletin of Gunma Museum of Natural History is een mogelijk aan een Spinosauride dinosaurus toebehorende tand beschreven. De tand is vrijwel identiek aan een in Thailand gevonden exemplaar dat wordt toegeschreven aan Siamosaurus. Daarmee zijn dus twee mogelijke theropoden gevonden in Azië die tot de familie Spinosauridae kunnen worden gerekend. Dit type dinosaurus is natuurlijk wereldberoemd geworden door Jurassic Park III.5 april 2003
In het blad Nature wordt melding gemaakt van kannibalisme onder theropode dinosaurussen en wel Majungatholus. Het was natuurlijk al langer bekend dan sommige theropoden hun eigen soort opaten, de bekendste is waarschijnlijk wel Coelophysis. Ditmaal is het bewijs geleverd door middel van tandafdrukken op verscheidene beenderen die gevonden zijn op het eiland Madagaskar voor de kust van Afrika. Natuurlijk is ook gekeken of die tandafdrukken niet ook door andere dieren gemaakt konden zijn maar het blijkt dat Majungatholus de enige kandidaat is om de tandafdrukken op de beenderen te hebben achtergelaten. Masiakasaurus was te klein, en verscheidene krokodillensoorten bleken een geheel ander tandpatroon te hebben. Nee, de afdrukken en ook de zaagranden en positie van de tanden kwamen precies overeen met de kaken van Majungatholus zelf. Dus deze 9 meter lange dinosaurus jaagde niet alleen op sauropoden maar at ook zijn eigen soortgenoten op. Of hij ook op soortgenoten jaagde is niet bekend, het kan zijn dat Majungatholus als hij een andere (al dode) Majungatholus tegen kwam deze niet zomaar voorbij liep maar er zijn geen bewijzen gevonden dat hij ze ook daadwerkelijk doodde. Als er op beenderen van Majungatholus tandafdrukken worden gevonden die weer geheeld zijn, weten we dat ze tenminste met elkaar vochten maar de tot nu toe gevonden beenderen met afdrukken laten geen heling zien en zijn dus tijdens of na de dood van het dier gemaakt.
Paleontologen denken dat kannibalisme onder dinosaurussen veel voorkwam maar harde bewijzen daarvoor zijn schaars omdat fossielen natuurlijk maar een heel klein beetje van het verleden prijsgeven. Ook moderne dieren gaan soms over tot kannibalisme, bijvoorbeeld leeuwen, vossen en komodo varanen.
Dat dinosaurussen soms hun eigen soortgenoten opaten is volgens Raymond Rogers niet zo vreemd als je bedenkt dat het tegenwoordig onder reptielen, zoogdieren, vogels en zelfs insecten voorkomt. Het is veel interessanter te weten waarom ze dit deden. Madagaskar had tijdens het Late Krijt een seizoensgebonden dor en droog klimaat, ongeveer zoals tegenwoordig. Er waren tijden van overstromingen maar ook tijden van aanhoudende droogte waarin de dieren genoodzaakt waren om zich in de buurt van de weinig overgebleven waterplaatsten op te houden. Er waren voor Majungatholus tijden van overvloed maar zeker ook van schaarste die aanleiding geweest kunnen zijn om dit gedrag (kannibalisme) te vertonen.
De meeste fossielen werden gevonden in zogenaamde "bonebeds" waarin vele diersoorten te vinden waren zoals kikkers, schildpadden en sauropoden zoals Titanosaurus die ook op het menu van Majungatholus stond. Deze vindplaatsten duiden volgens Raymond Rogers op een soort oase waar de dieren zich verzamelden bij het laatste beetje water en in een strijd op leven en dood waren verwikkeld, met de natuur maar ook met elkaar. Zo'n omgeving kan een dier dat normaal geen kannibaal gedrag vertoont toch hiertoe aanzetten, gewoon om te overleven. Dat kan ook de vele tandafdrukken verklaren die gevonden zijn op de beenderen omdat Majungatholus hongerig was en elk stukje vlees kon gebruiken om te overleven.
Bron: Nature, National Geographic
23 januari 2003
In China is weer een opmerkelijke ontdekking gedaan, een dinosaurus met 4 vleugels om te zweven door de lucht!
Dit is volgens de Chinese paleontologen (Xing Xu, Zhonghe Zhou, Xiaolin Wang, Xuewen Kuang, Fucheng Zhang & Xiangke Du) het bewijs dat vogels afstammen van zwevende dinosaurussen en dat pas daarna flappende bewegingen en dus actieve vlucht is ontstaan. Deze ontdekking ondersteund ook de al langer bestaande hypothese dat "proto" vogels een tetrapteryx (4 vleugels) fase hebben doorlopen. Microraptor gui is een andere species van een al eerder gevonden soort, Microraptor zhaoianus. Het wordt al langer aangenomen dat de dromaeosauridae een goede kandidaat zijn om als groep te dienen waaruit de moderne vogels zijn ontstaan. Recente ontdekkingen uit de Jehol groep uit de provincie Lioaoning laten zien dat dromaeosauride dinosaurussen kleine, gevederde dieren waren met armen zoals Archaeopteryx en voeten die lijken op die van in bomen klimmende dieren.
Er zijn in 2001 zes exemplaren van deze dinosaurus opgegraven in het westen van Liaonig, Chaoyang bassin. Twee behoren tot de nieuwe species M. gui en drie exemplaren worden geclassificeerd als M. sp (deze kunnen dus niet tot op species niveau worden geïdentificeerd) en een exemplaar kon alleen als Dromaeosauridae gen. et sp. indet. worden geclassificeerd.
De species naam, gui is ter ere van een Chinese paleontoloog: Gu Zhiwei.
Microraptor gui is ongeveer 77 cm lang, heeft een kleine romp maar een relatief lange staart die toch maar uit 26 staartwervels bestaat. Zijn lichaam is bedekt met donsveren (25-30mm) en contourveren. Zeer opmerkelijk is dat ook op de achterbenen vliegveren zijn gevonden.
Bron:NATURE |VOL 421 | 23 JANUARY 2003 | www.nature.com/nature