Korte berichten 2005

2 december 2005

Nieuwe Archaeopteryx

Er is een nieuwe Archaeopteryx beschreven in het wetenschappelijk tijdschrift Science. Hoewel nieuw...........
Het is onbekend wanneer deze vogel/dinosaurus nu eigenlijk is gevonden omdat het in het bezit was van een private verzamelaar. Toen deze in de jaren '70 overleed ontdekte zijn vrouw dit specimen. Zij benaderde het Senckenberg museum (Frankfurt, Duitsland) om het exemplaar te kopen maar die kon het (vele?) geld niet opbrengen en zij benaderden op hun beurt een amerikaans museum. Die wist wel een geldschieter te vinden die overigens ook nog eens een hart voor de wetenschap heeft. Zo werd dit skelet gekocht door het kleine "The Wyoming Dinosaur Center" kortweg WDC. Er werden wel enkele belangrijke eisen door de geldschieter gesteld zoals dat het altijd in een museum voor de wetenschap ter beschikking zal staan.
Het specimen is op het ogenblik, nadat het nu dus beschreven is, nog steeds in het Senckenberg museum waar een cast wordt gemaakt en het origineel zal hierna naar Amerika worden verscheept om verder geprepareerd en bestudeerd te worden. Hierna wordt het pas tentoongesteld in het museum omdat eerst de veiligheidsvoorzieningen verbeterd moeten worden. Dit in verband met brandgevaar, maar ook met diefstal. Dit is nu officieel het tiende Archaeopteryx exemplaar!
Een van de belangrijke dingen die nu aan het licht zijn gekomen na bestudering van het 10^e exemplaar is dat Archaeopteryx een draaibare tweede teen heeft gehad net zoals bijvoorbeeld Velociraptor. Dit is al door sommige wetenschappers geopperd maar het bewijs was niet eenduidend en stond ter discussie. Deze discussie lijkt nu te zijn afgelopen!

Welke fossielen van Archeopteryx xijn nu gevonden? We beginnen bij de oudste.

Specimen #0	Archaeopteryx lithographica	BSPHGM		Als eerste* gevonden in 1861 door Von Meyer en de naamgever, oude vleugel. (* zie specimen 4)
specimen #1	Archeopteryx lithographica	BMNH 37001	London exemplaar	Gedeeltelijke schedel en skelet met veerafdrukken. Rechter voet en delen van de hand zijn niet gevonden.
Specimen #2	Archaeopteryx lithographica	HMN 1880 MB 1880/81	Berlin exemplaar	Meest compleet skelet als het om beenderen en veerafdrukken gaat.
Specimen #3	Archeopteryx	Private handen	Maxburg exemplaar	In 1958 gevonden en 1959 beschreven. In private handen en onbekende verblijfsplaats. Schedel wordt vermist.
Specimen #4	Archaeopteryx	TM 6428	Haarlem exemplaar	De enige die in Nederland te zien is (teylers museum, Haarlem) en eigenlijk de oudste! Nog vóór de veer gevonden (1855) maar stond eerst als Pterosaurus te boek. Gedeeltelijk skelet.
Specimen #5	Archaeopteryx recurva	JM 2257	Eichstätt exemplaar	Bijna geheel compleet skelet maar zonder veerafdrukken, werd eerst als Compsognathus geclassificeerd.
Specimen #6	Wellnhoferia	Burgermeister-Muller Museum	Solnhofen exemplaar	Ook dit werd eerst als Compsognathus herkend! In 1988 door Wellnhofer bescheven, en omdat er kleine verschillen zijn o.a. in de lengte van de staart als apart genus voorgesteld. Controversieel!
Specimen #7	Archaeopteryx bavarica	BSP 1999 I 50	München exemplaar	In 1993 door Wellnhofer beschreven en is het kleinste skelet van allemaal.
Specimen #8	Archaeopteryx sp	In prive bezit		Men weet niet waar dit exemplaar nu is en er bestaat alleen een afdruk van uit 1997. Gedeeltelijk skelet.
Specimen #9	Archaeopteryx	in prive bezit	"Chicken wing"	Dit exemplaar bestaat uit enkele handbeenderen, daarom de bijnaam "Chicken wing". Alleen onder een lamp zijn veerafdrukken te zien.
Specimen #10	Archaeopteryx	WDC-CSG-100	"Wyoming specimen" ?	De nieuwste Archeopteryx en vrijwel compleet.

Bron: New Scientist
Het museum
En een mooie site met veel info en foto's, maar in het duits: Fossielen-Solnhofen

18 november 2005

Dino's hebben toch gras gegeten!

Jarenlang heerste er onder mensen een geweldige misvatting, namelijk dat dinosaurussen gras zouden hebben gegeten! Het eerste gras is pas ontstaan nadat de dinosaurussen al waren uitgestorven. De BBC met zijn wetenschappelijk verantwoorde documentaires heeft voor Walking with Dinosaurs de hele wereld afgereisd om stukjes land zonder gras te vinden.

En nu komt Jeff Hecht met zeer opmerkelijk nieuws, er heeft wel degelijk gras bestaan in het Mesozoïcum! Door microscopisch onderzoek bij gefossiliseerde poep uit India heeft hij ontdekt dat sauropode dinosaurussen (waar de poep waarschijnlijk van was) tenminste vijf verschillende grassoorten hebben gegeten. Het bewijs komt van een klein kristal dat binnen in een plant groeit en die bijna niet verteren, phytoliths genoemd. Indiase onderzoekers die de dieeten van dinosaurussen bestudeerden en deze phytolithen vonden riepen de hulp van een expert in om ze te identificeren. De ontdekking dat deze phytolithen een vorm hadden die alleen bij grassoorten voorkomt was dan ook een geweldige verrassing. Caroline Strömberg, een expert op het gebied van phytolithen uit Zweden, zegt dat de grassen die de dinosaurussen hebben gegeten kruidachtige bosgrassen zijn geweest, misschien van wel enkele meters hoog.
De ouderdom van deze kristallen van 65 to 75 miljoen jaar is ongeveer gelijk aan de oudste bewijzen die al eerder werden gevonden in India, Zuid-Amerika en Afrika van fossiele pollen (zeg maar de zaadjes) van gras. Alle gras pollen lijken op elkaar dus dachten de onderzoekers dat het van een primitieve soort of vroeg familielid ging.
Phytolithen verschillen per soort onder grassen, en de vijf typen die werden gevonden in de fossiele poep (coprolieten) waren van hoog ontwikkelde grassoorten dat erop wijst dat gras 70 miljoen jaar geleden al behoorlijk gediversificeerd was. Volgen Strömberg en haar Indiase collega's zouden grassoorten al meer dan 100 miljoen jaar geleden kunnen zijn geëvolueerd.
Omdat het zo'n verrasing was om bewijs voor gras uit het Mesozoïcum te vinden werd er natuurlijk aan een vergissing gedacht maar Elizabeth Kellogg van de University of Missouri in St. Louis, een deskundige op het gebied van gras-evolutie kon het alleen maar bevestigen en zeggen dat de identificatie logisch is.
De enige overblijfselen van dinosaurussen die in de buurt zijn gevonden behoren tot sauropode dinosauriërs, en wel specifiek Titanosaurussen en daarom denk Strömberg dat zij de coprolieten hebben achter gelaten.
Science (vol 310, p 1177) en
NewScientist

Er is onlangs een nieuwe sauropode dinosaurus uit Madagascar beschreven en de naam Archaeodontosaurus descouensi gegeven.
Er is een onderkaak gevonden met verscheidene tanden uit de midden Jura. Deze sauropode, dus plantenetende, dinosaurus had tanden met zaagranden in zijn bek die aan prosauropoden doen denken. Dit lijkt erop te wijzen dat basale sauropode dinosaurussen tanden hadden die op de tanden van prosauropode dinosaurussen lijken, maar wat bekend is van andere sauropoden uit de vroege en middel Jura wijst op een mozaiek van verschillende evolutionaire wegen tijdens de vroege diversicatie van de groep. Het lijkt erop dat in de Jura van Madagascar er twee typen sauropoden met twee verschillende tandmorfologieën hebben bestaan.
ERIC BUFFETAUT. 2005.
A new sauropod dinosaur with prosauropod-like teeth from the Middle Jurassic of Madagascar. Bulletin de la Société Géologique de France, 176(5), 467-473

14 oktober 2005

Buitreraptor gonzalezorum

Tot nu toe werden dinosaurussen die behoorden tot de groep Maniraptora (carnivore dinosaurussen waar Dromaeosauridae en vogels toe behoren) voornamelijk in gesteenten van de late Jura en het Krijt van de noordelijke continenten gevonden. De opmerkelijke uit het Krijt stammende groep Maniraptora uit de Liaoning provincie van China samen met de lange levenslijn van vormen uit de late Jura zoals Archaeopteryx maken dat de oorsprong van de maniraptore lijn ergens in Pangaea moet hebben gelegen en laten de mogelijkheid open dat deze vormen ook in Gondwana (de zuidelijk helft van het continent Pangaea) hebben bestaan.

Enkele intrigerende maar incomplete maniraptore specimen uit Zuid-Amerika, Africa en Madagascar zijn bekend maar hun verwantschap wordt niet algemeen erkend, en zij worden gezien als biogeografische afwijkingen ten opzichte van de andere fauna van deze landmassa.

Nu is er in Argentinië een vrijwel compleet skelet gevonden van een echte dromaeosauriër, en het is tevens de oudste en meest complete maniraptore dinosaurus van Zuid-Amerika, en levert nieuwe aanwijzingen voor een unieke tak van de Dromaeosauridae uit Gondwana met een oorsprong die terug gaat naar voor het opbreken van het supercontinent Pangaea.

De nieuwe dromaeosauride dinosaurus werd ontdekt bij ‘La Buitrera’, een uitgestrekte fossielrijke omgeving van de Candeleros Fm. van Rio Negro Province waar vele driedimensionale skeletten van kleine tetrapoden zijn gevonden. Dinosaurussen worden hier niet vaak gevonden maar hier in de nabijheid zijn talrijke grote dinosaurussen gevonden waaronder carcharodonte dinosaurussen en basale titanosauride (sauropode) dinosaurussen. Deze vondst, en vooral de mate van compleetheid, geven meer inzicht in de fylogenetische context om de maniraptore dinosaurussen van Gondwana en hun biogeografische historie beter te begrijpen.
Buitreraptor was een kleine dinosaurus met stereoscopisch zicht en was erg vogelachtig met een zeer lange snuit. De schedel was langer dan het dijbeen, iets dat niet vaak voorkomt bij dinosaurussen. Hij bezat kleine tanden die niet van een zaagrand waren voorzien. Het is waarschijnlijk, gezien zijn fylogenetische positie dat hij veren heeft gehad maar daar zijn geen afdrukken van bewaard gebleven.

Classificatie
Dinosauria
Saurischia
Theropoda
Maniraptoridae
Dromaeosauridae
Unenlagiinae
Buitreraptor gonzalezorum, gen. et sp. nov.

Holotype
MPCA 245

(Museo Carlos Ameghino, Cipolletti, Rý´o Negro Province, Argentina),
Een vrijwel compleet, gearticuleerd skelet van een volwassen exemplaar.

Toegewezen specimen
MPCA 238

Een gearticuleerd exemplaar waarvan de heupen, rechter been en heiligbeen bewaard zijn gebleven.

Etymologie

De naam van deze dinosaurus komt van Buitrera (Gier slaapplaats), naam van het gebied waar het type specimen is gevonden en raptor betekent rover. Gonzalezorum, de speciesnaam is afgeleid van de naam van de twee broers die deze dinosaurus hebben gevonden, Fábian en Jorge González.

Plaats en horizon

La Buitrera vlakte van de Candeleros Formatie (Cenomiaan-Turoniaan, 99.6-93.5 mjg), Rio Negro Provincie, noordwest Patagonia, Argentinië. Vindplaats was een afzetting van rivier-zandsteen waar veel kleine vertebraten en dinosaurussen in zijn gevonden.
The earliest dromaeosaurid theropod from South America
Peter J. Makovicky, Sebastián Apesteguía & Federico L. Agnolín
Nature Vol 437|13 October 2005

10 oktober 2005

Zo, weer een update van de afgelopen weken!

STORMBERGIA DANGERSHOEKI GEN. ET SP. NOV.

Een basale ornithischische dinosaurus, dus een planteneter, uit Zuid-Afrika.

STORMBERGIA DANGERSHOEKI GEN. ET SP. NOV.

Classificatie
Dinosauria
Ornithischia
Genasauria
Neornithischia

Etymologie

Stormbergia is gebaseerd op de naam van het gebied waar deze dinosaurus is gevonden, de Stormberg groep van Zuid-Afrika en Lesotho.

Diagnose

Een relatief grote (2 meter) basale ornithischische dinosaurus met enkele karakteristieken die verder niet bekend zijn van basale ornithischische dinosaurussen, waaronder een lange, robuste steel van de pubis en een goed ontwikkelde rand boven het acetabulum. Het acetabulum is gedeeltelijk gesloten door een ventrale rand van het darmbeen.

Holotype
SAM-PK-K1105

Een gedeeltelijk postcraniaal skelet,waaronder een werveluitsteeksel, nekwerveluitsteeksels en centra, rugwerveluitsteeksels en centra, twee heiligbeenwerveluitsteeksels en heiligbeenribben, staartwervels, borstbeen, gedeeltelijke opperarmbeen, linker radius en ulna, linker heupbeen, proximaal rechter heupbeen, pubis, dijbenen, scheenbenen en kuitbenen, enkelbeenderen en voetwortelbeenderen, en veel teenkootjes.
Opgegraven in Dangershoek Farm, Herschel District, eastern Cape Province, Republic of South Africa door C. E. Gow.

Paratype
BMNH R11000

Gedeeltelijk postcraniaal skelet waaronder een rugwerveluitsteeksel, complete staartwerwels, rechter schouderborstbeen, linker darmbeen en rechter heupbeen, gedeeltelijk rechter dijbeen.
Opgegraven in 1966/67 door een expeditie van het Brits museum/universiteit van London.

Toegewezen specimen
BP/1/4885

Opgegraven in 1980 in het Mequatling, Clocolon District, Free State Province door L. Huma, en bestaat uit verschillende taxa maar een gearticuleerd deel ervan kan worden toegeschreven als een onvolwassen exemplaar van Stombergia. (door Knoll in 2002a: 601; 2002b: 242 als Lesothosaurus diagnosticus aangemerkt.

Horizon

Alle bekende specimen komen uit de ‘Red Beds’ van de Upper Elliot Formation (Lower Jurassic: Hettangian–Sinemurian 199.6 - 196.5 mjg (ICS)).

The ‘fabrosaurid’ ornithischian dinosaurs of the Upper Elliot Formation (Lower Jurassic) of South Africa and Lesotho.
RICHARD J. BUTLER

Chebsaurus algeriensis

Er waren beenderen van sauropoden bekend uit het vroege en midden Jura van Noord-Afrika zoals bijvoorbeeld Cetiosaurus mogrebiensis, Atlasaurus imelakei en de onlangs gevonden Tazoudasaurus naimi. Nu is er een geheel nieuw genus ontdekt in de Sahara (Ksour gebergte) van Algerije: Chebsaurus algeriensis. Er werden nog meer niet te classificeren beenderen gevonden van andere sauropoden maar ook tanden van theropoden.

Classificatie
Dinosauria
Saurischia
Sauropodomorpha
Sauropoda
Cetiosauridae
Chebsaurus algeriensis gen. et sp. nov.

Etymologie

De naam komt van het Arabisch woord 'cheb' en betekent tiener en de gevonden dinosaurus was óók een jong exemplaar. Sauros betekent reptiel en de speciesnaam is natuurlijk van Algerije waar Chebsaurus is gevonden.

Holotype

Gedeeltelijk skelet met fragmenten van de schedel van een onvolwassen sauropode waaronder het basioccipital (schedelbot aan de basis van de schedel), surangular (achterste deel van de onderkaak) en tanden.

Plaats en ouderdom

Het westelijk deel van de Sahara, Algerije. De aardlagen stammen uit het midden Jura.

Chebsaurus is het meest complete sauropode skelet ooit gevonden in Algerije en helpt om de anatomische en systematische zienswijze over sauropoden uit de Jura beter te begrijpen.
In vergelijking met andere goed bewaarde sauropoden uit de vroege Jura zoals Vulcanodon (Zimbabwe), Tazoudasaurus (Marokko) en sauropoden uit de midden Jura waaronder Shunosaurus (China) en Ferganasaurus (Kirgizië), Patagosaurus (Argentinië) en Atlasaurus (Marokko) is Chebsaurus verschillend in anatomie. Chebsaurus vertoond veel meer overeenkomsten met Lapparentosaurus(Madagaskar) en Cetiosaurus (Groot Brittannië). Er is echter nog geen officiele beschrijving, alleen een voorpublicatie.

F. Mahammed et al., C. R. Palevol 4 (2005).
© 2005 Académie des sciences. Published by Elsevier SAS.

Daanosaurus zhangi

Er is nog niet zo heel veel bekend van deze sauropode dinosaurus omdat het wetenschappelijk artikel bijna geheel in het chinees is geschreven! Er is alleen een kleine engeltalige samenvatting beschikbaar. Het is in ieder geval een onvolwassen sauropode dinosaurus uit Zigong, Sichuan en stamt uit de Boven-Jura.

Classificatie
Dinosauria
Saurischia
Sauropodomorpha
Sauropoda
Brachiosauridae
Bellusaurinae
Daanosaurus zhangi

Bron: Ye, Y., Gao, Y.-H., and Jiang, S. 2005. A new genus of sauropod from Zigong, Sichuan. Vertebrata PalAsiatica 43:175-181

11 september 2005

Zo, weer een update!

Galveosaurus herreroi

De fossielrijke sites van Galve (provincie Teruel, Spanje) hebben verschillende overblijfselen van gewervelde dieren opgeleverd, waaronder geïsoleerde beenderen van sauropoden zoals Aragosaurus ischiaticus. Nu is er een nieuw species benoemt uit aardlagen die uit het Tithoniaan stammen (150.8 tot 145.5 mjg, Jura). Deze nieuwe sauropode dinosaurus heet, Galveosaurus herreroi gen. et sp. nov en de vondst bestaat uit twee opperarmbenen, een borstplaat, een heupbeen, een schouderblad, een nekwervel, een staart- rugwervel, vijf rugwervels, een Y-vormig chevronbeentje en enkele ribfragmenten. Het is een eusauropode dinosaurus met enkele primitieve karakteristieken zoals een licht gebogen heupbeen met een niet groter wordend distaal eind, amphicoelous wervels (hierbij zijn de centra van de wervels uitgehold, en de wervels bewegen bijna niet ten opzichte van elkaar), neurale wervelkolom niet in tweeën gedeeld en een niet gevorkte chevron. Het lijkt dat Galveosaurus meer verwant is aan cetiosauride sauropoden zoals Barapasaurus en/of Cetiosaurus. Deze nieuwe basale sauropode leefde in dezelfde tijd als de eusauropode dinosaurus Lourinhasaurus alenquerensis uit Portugal en waren overblijfselen van basale sauropoden die hebben overleefd op het Iberisch schiereiland terwijl meer geavanceerde neosauropoden zoals Losillasaurus of Dinheirosaurus andere delen van Iberië hadden overgenomen.

Het gebruik van de armen van Mononykus

Een nieuw onderzoek (2005) heeft naar voren gebracht dat Mononykus een geheel andere manier van zijn armen gebruiken heeft gehad dan normale theropoden. Mononykus kon zijn armen zijwaarts spreiden en de antebrachium, onderarm, werd subverticaal gehouden en de handpalmen wezen naar beneden in tegenstelling tot 'normale' theropoden die de handpalmen naar binnen gericht hadden. Deze studie laat zien dat de armen niet konden worden gebruikt om prooi te grijpen en ook niet om holen te graven maar ze waren zeer geschikt om te krabben/graven en om haak en trekbewegingen te maken zoals hedendaagse miereneters wel doen. Het is daarom waarschijnlijk dat deze dieren een niche hebben bezet die zeer vreemd te noemen is voor dinosauriërs, de rol van miereneter??
Function in the stunted forelimbs of Mononykus olecranus (Theropoda), a dinosaurian anteater. Phil Senter, pages 373-381.

Aliwalia een sauropodomorph, en een junior synoniem van Eucnemosaurus fortis

Lang werd gedacht dat Aliwalia verwant was aan Herrerasaurus maar in 2005 kwam Adam M. Yates (Bernard Price Institute for Palaeontological Research, University of the Witwatersrand, Private Bag 3, WITS 2050, Johannesburg, South Africa) tot de conclusie dat het een sauropodomorph moet zijn geweest. Dit na de vondst van een dijbeen en wat ander fragmentarisch materiaal. De gedeeltelijke bovenkaak die aan Aliwalia werd toegeschreven en daardoor de theropode verwantschap illustreerde blijkt dus niet aan Aliwalia toe te behoren. Verder denkt dat Adam M. Yates dat deze prosauropode dinosaurus valt onder een bijna vergeten dinosaurus Eucnemosaurus fortis (Van Hoepen, 1920) en dus hiervan een junior synoniem is.
SOLVING A DINOSAURIAN PUZZLE: THE IDENTITY OF ALIWALIA REX REVEALED, Adam M. Yates

1 augustus 2005

Zo, nu een grote update van nieuwtjes die de afgelopen tijd naar buiten zijn gebracht.

Eerste vondst van dinosaurussen uit de Jura in Kroatië

De tot nu toe gevonden fossielen van het steenkool platform aan de Adriatische kust komen uit sedimenten uit het Krijt. Nu is er een nieuwe plaatst met fossielen van dinosaurussen ontdekt met voetafdrukken uit de Jura in de buurt van Kirmenjak in centraal Istrië. De site bestaat uit peritidal (dunne laag (hier) kalksteen, meestal niet korrelig met vaak barsten van uitdroging en rimpels van getijde invloeden zichtbaar) kalksteen en de leeftijd is bepaalt door de vondst van microfossielen.

De voetafdrukken zijn gevonden in een gat boven op een laag mudstone (slib en klei) die tevoorschijn kwam door het gat heen. Dat deze laag gevormd is onder invloed van getijdewerking is duidelijk door de vele gaten en barsten die er in zitten. Er zijn zeer veel voetafdrukken te vinden, enkele honderden tot nu toe. De meeste laten een ovale of hoefijzervormige vorm zien zonder duidelijke teenafdrukken en zijn relatief ondiep (10-20mm). Hoewel de afdrukken dus niet ideaal zijn kon worden geconcludeerd dat het afdrukken zijn van sauropode dinosaurussen. De ovale afdrukken zouden dan behoren tot voet en de hoefijzervormige tot de handen. De afdrukken hebben verschillende groottes, die van de handen variëren van 100 tot 250 mm, voetafdrukken van 350 tot 500 mm. De berekende heuphoogte loopt van 2.06 tot 2.95 meter.

De afdrukken overlappen elkaar regelmatig en er zijn stukken waar de aarde geheel vertrapt is door de voeten van sauropoden. De hoofdrichting waar de afdrukken naar leiden is Oost- Noord-Oost en omdat sommige sporen parallel lopen met elkaar kon worden geconcludeerd dat enkele individuen samen hebben gelopen (kuddegdrag?). Een groot deel van de sporen verdwijnt onder de toplaag maar lopen waarschijnlijk door. De lengte van de stappen wijzen op een rustig wandeltempo. Voor de kenners, het ichnotype van de sporen is: Brontopodus ichnofacies.

Bron:
Mezga, A., Bajraktarevic, Z., Tetovic, C.B. & Gusic, I. (2005) First record of the dinosaurs in the Late Jurassic sediments of Istria, Croatia (preliminary report) 1st Meeting of the EAVP Natural History Museum Basel

Eerste vondst van gearticuleerd titanosauride skelet in Europa

Titanosauride dinosaurussen (Sauropoda) worden in Europa voor het eerst in 1869 genoemd door Matheron toen hij Hypselosaurs priscus beschreef op basis van fragmentarisch materiaal. Matheron dacht dat het beenderen waren van een gigantische krokodil en pas in 1900 suggereeerde Depéret dat het materiaal van een sauropode dinosaurus afkomstig was. Depéret claimde dat er nog een tweede sauropode (Titanosaurus) was gevonden in Frankrijk. In 1947 gaf Lapparent hem gelijk en ordende de beenderen van de Provence in H. priscus en T. indicus.

Nieuwer materiaal, gevonden in de jaren tachtig wordt toegeschreven aan Ampelosaurus atacis. Sindsdien zijn er ontzettend veel beenderen gevonden van deze sauropode dinosaurus wat een redelijk compleet beeld van deze sauropode dinosaurus oplevert (A. atacis). Buiten Frankrijk is nog een titanosauride dinosaurus gevonden in Spanje en in 1999 als Lirainosaurus astibiai beschreven.

In 2001 werd het nu bekend gemaakte, eerste gearticuleerde skelet van A. atacis gevonden bij Bellevue. Het was moeilijk om de beenderen uit de harde grond te verwijderen maar de uitgravingen waren in 2003 afgerond.

Bron:
Le Loeuff , J. (2005) The first articulated titanosaurid skeleton in Europe 1st Meeting of the EAVP Natural History Museum Basel

Een sauropode met tanden van een prosauropode

Er waren van Madagascar al beenderen van sauropode dinosaurussen bekend maar dat bestond hoofdzakelijk uit postcraniaal materiaal. Nu is er een gedeeltelijke rechter onderkaak gevonden met verscheidene tanden die stamt uit het midden Jura, die een interessante combinatie van eigenschappen vertoond. De onderkaak is typisch sauropode-achtig, de hoogte neemt toe naarmate je meer naar achteren komt, in tegenstelling tot prosauropode onderkaken die aan de achterzijde lager zijn dan aan de voorzijde. De tanden zijn echter bladvormig in plaats van lepelvormig of penvormig zoals bij de meeste sauropoden. Er zijn tot nu toe géén tanden van sauropoden bekend die bladvormig zijn. Dit nieuw genus suggereert dat de evolutie van sauropoden een mozaiek is geweest waarbij de onderkaak sneller evolueerde dan de tanden richting de conditie die we terugvinden in latere vormen uit de Jura.

Embryo's van Massospondylus carinatus

Gearticuleerde embryo's van de vroeg Jurassische Elliot Formatie van Zuid-Afrika kunnen worden toegewezen aan Massospondylus carinatus en, samen met ander materiaal, geven ze inzicht in de ontogenische ontwikkeling van deze vroege dinosaurus. De grote voorbenen en hoofd, samen met de horizontaal gehouden nek wijzen er op dat pas uit het ei gekomen dieren op vier benen hebben gelopen, terwijl volwassen dieren op zijn minst af en toe op twee benen hebben kunnen lopen. De vierbenige gang van de grote sauropode dinosaurussen kan wijzen op een verlate, postnatale negatieve groei van de voorpoten. De embryonische lichaamsverhoudingen en de afwezigheid van goed ontwikkelde tanden vereisen mogelijk ouderzorg.

Bron:
Reisz, R.R., Scott, D., Sues, H.-D., Evans, D.C., and Raath, M.A. (2005). Embryos of an early Jurassic prosauropod dinosaur and their evolutionary significance. Science 309: 761-764.

Eenzijdige doorstroming van de longen niet alleen voorbehouden aan vogels

Vogels zijn onder de levende dieren uniek in hun ademhalingssysteem omdat zij pneumatische beenderen met luchtzakken hebben waar zuurstof in opgeslagen kan worden. Het ademhalingssysteem van vogels omvat luchtzakken die vaste longen die niet uitzetten met lucht ventileren. De in de richting van de staart liggende buik- en borst-luchtzakken zijn essentiele componenten bij het ademen, die de eenzijdige doorstroming vergemakkelijken en een bijna constante luchtstroom in stand houden tijdens het in- en uitademen, wat ons nog eens wijst op een design dat een hoge mate van gasuitwisseling optimaliseert.
Holle beenderen worden ook gemeld in verscheidene uitgestorven archosauriërs, waaronder 'non avian' theropode dinosauriërs en Archaeopteryx. De relatie tussen pneumatische beenderen en de evolutie van het ademhalingsapparaat van vogels bleef echter lang dubbelzinnig. Nu heeft een onderzoek op basis van vergelijkende analyses van levende vogels ondubbelzinnig bewijs geleverd voor nek- en buik-luchtzakken bij 'non avian' theropode dinosaurussen, samen met de vereiste skeletkenmerken in de borst voor een vogelachtige inademingspomp. De vroege oorsprong van dit systeem bij theropoden is aangetoond bij het onderzoek van een exceptioneel goed bewaard gebleven nieuw specimen van Majungatholus atopus die deze geavanceerde kenmerken laat zien in een taxon dat maar ver verwant is aan vogels. Deze specialisaties tezamen wijzen op de existentie van een basaal bouwplan van een vogel-ademhalingssysteem bij Neo-theropode dinosaurussen, en zijn een indicatie dat de doorstromingsventilatie van het vogelademhalingssysteem niet beperkt is tot alléén vogels maar waarschijnlijk een theropode karaktereigenschap is.
Zie ook: Ademhaling bij dinosaurussen en vogels

Bron:
O'Connor, P. M. and Claessens, L. P. A. M. (2005) Basic pulmonary design and flow-through ventilation in non-avian theropod dinosaurs. Nature 436:253-256.

31 juli 2005

Nemegtia barsboldi

Onlangs is melding gemaakt van een nieuwe oviraptoroïde dinosaurus uit China. Deze wetenschappelijke publicatie is ongeveer twee weken geleden in het westen bekend geworden maar al eind 2004 in Japan verschenen in het wetenschappelijk tijdschrift: Bull. Natn. Sci. Mus.. Tokyo, Ser. C. 30, pp. 9 5 130. December 22, 2004
Er wordt melding gemaakt van een geheel nieuw genus van oviraptoroïde dinosaurus met een opvallende kam op zijn hoofd. Deze kam staat bijna verticaal op de schedel en de rugzijde van deze kam maakt een hoek van 90° met de voorzijde van de kam. Fylogenetische analyses laten zien dat deze dinosaurus het meest verwant is aan Citipati osmolskae.
Oviraptorosauriërs worden algemeen beschouwd als 'non avian dinosaurs', dus als echte dinosaurussen en niet als vogels. Het zijn dinosaurussen van gemiddelde grootte met een korte, diepe schedel en bij de geavanceerde vormen een tandenloze bek. Primitieve vormen zoals Caudipteryx en Incisivosaurus hebben nog wel tanden.
Oviraptorosauria kan worden onderverdeeld in drie families, Oviraptoridae, Caenagnathidae, en Caudipterygidae. Ze worden voornamelijk gevonden in Mongolië en Noord-Amerika hoewel er berichten zijn van vondsten van het Zuidelijk halfrond, maar deze zijn twijfelachtig.

In 1996 werd in de Nemegt formatie door een team van het Highland International Dinosaur Project team een gedeeltelijk skelet, maar met een bijna complete schedel, van een oviraptoroïde dinosaurus gevonden. Er volgde in 2002 een publicatie door Lii et ul. die deze dinosaurus als Ingenia sp. beschreven. Maar vooral de vorm van de kam, het feit dat de nasale process van de premaxilla minder duidelijk voorhanden is, en wat andere anatomische verschillen maakten duidelijk dat deze dinosaurus verschilde van alle andere bekende oviraptorosauriërs. Het is een compleet nieuw genus.

Taxonomy
Theropoda
Oviraptorosauria
Oviraptoridae
Nemegtia barsboldi sp. nov.

Etymologie
Nemegtia refereert aan de vindplaats, de Nemegt formatie, Mongolië, en barsboldi eert een bekende paleontoloog uit Mongolië, Dr R Barsbold die een van de leiders is van het Highland International Dinosaur Project team

Vindplaats en tijd
The Nemegt locality of Gradzinski et al. (1968), Nemegt Basin, southern Gobi Desert, Mongolia; Nemegt Formation
Middel Maastrichtiaan (± 68 mjg), Late Krijt.

©J. Arts

7 mei 2005

Falcarius utahensis

Er is een nieuwe therizinosauride dinosaurus gevonden in de Verenigde-Staten, en wel in de staat Utah. De Therizinosauroidae zijn een groep vreemde dinosaurussen die bekend is van een twaalftal fragmentarische resten uit Azië. Paleontologen wisten in het begin niet wat ze met deze groep dinosaurussen aan moesten. Eerst werden ze geclassificeerd als zustergroep van de Saurischia, later als een soort prosauropoden maar tegenwoordig worden ze ingedeeld bij de Theropoden, dus vleesetende dinosaurussen. Maar dat is nu het vreemde aan deze dinosaurusgroep, het zijn herbivoren! Het zijn carnivoren die in de loop van de evolutie omgevormd zijn tot herbivoor. Je kunt het een beetje vergelijken met pandaberen, die geheel herbivoor zijn maar afstammen van carnivore beren. Het veranderen in een herbivoor heeft natuurlijk ook veranderingen met zich meegebracht in het skelet (daarom was het ook zo moeilijk ze juist te classificeren). De opmerkelijkst en duidelijkste verandering zit hem in het gebit. Theropoden hebben dolkachtige, meestal van kartelranden voorzien tanden om vlees mee af te scheuren. Therizinosauriërs hebben lepelvormige, herbivore tanden om plantenmateriaal te kunnen eten, en een soort tandeloze keratine bek. Tegenwoordig denken paleontologen dat ze het meest verwant zijn aan een andere groep theropode dinosaurussen zonder tanden, de waarschijnlijk omnivore oviraptoride dinosaurussen.
Nu is er ook een therizinosauride dinosaurus in de Verenigde-Staten gevonden en het is de meeste complete en meest basale tot nu toe. Het is een overgangsvorm van carnivoor naar herbivoor en helpt om de evolutie van de therizinosauriërs beter te begrijpen.

Taxonomy
Theropoda
Coelurosauria
Therizinosauroidae
Falcarius utahensis gen. et sp. nov.

Etymologie
Falcarius (Latijn) betekent sikkel-maker en utahensis refereert aan de vindplaats.

Vindplaats en tijd
The Crystal Geyser Quarry, Grand County, Utah, aan de basis van the CedarMountain Formation, waarschijnlijk Barremiaan (130-125 mjg) op basis van gevonden andere dieren die in dezelfde lagen zijn gevonden. De ankylosauriër Gastonia, de ornithopode Iguanodon, drie sauropode species en grote en kleine theropoden zoals Utahraptor.

Falcarius is een kleine tot middelgrote theropode dinosaurus met een lengte van zo'n 4 meter. Ers is een heel kerkhof van deze dinosaurussen gevonden maar van de schedels is niet veel teruggevonden. In tegenstelling tot andere, meer geavanceerde therizinosaurussen heeft Falcarius ook nog enkele kegelvormige tanden voorin de onderkaak. De ledematen zijn vrij slank en deze dinosaurus is in het geheel wat slanker gebouwd dan andere therizinosauride dinosaurussen. Dit heeft ook te maken met de overgang van carnivoor naar herbivoor. Plantenmateriaal verteerd slechter dan vlees en alle herbivoren hebben dan ook een grotere buik om de grotere darmen en maag te kunnen huisvesten. Omdat Falcarius een overgangsvorm is en waarschijnlijk ook nog vlees gegeten heeft (omnivoor) is deze verandering naar een wat lompere dinosaurus nog niet geheel zichbaar. Ook heeft Falcarius nog een (Theropode) functionele drietenige voet (zoals Beipiaosaurus en oviraptoride dinosaurussen) en niet zoals meer geavanceerde therizinosauride dinosaurussen een functionele viertenige voet.

5 mei 2005

Draak gevonden?

In South Dakota (V.S.) is een geheel nieuwe soort dinosaurus gevonden, die nog niet wetenschappelijk beschreven is en ook nog geen naam heeft gekregen. Hoewel nieuwe soort, er zijn paleontologen die denken dat het heel goed een al bekende dinosaurus kan zijn maar dan van het andere geslacht. Deze dino is een pachycephalosauriër, dat zijn de herbivore dinosaurussen met van die hele dikke schedels, vaak voorzien van stekels. Vroeger werd aangenomen dat zij met de koppen tegen elkaar botsten net zoals bokken dat doen om uit te maken wie de sterkste was. Tegenwoordig wordt echter aangenomen dat het vooral versieringen zijn geweest en als ze al als wapen werden gebruikt zeker niet door met de koppen tegen elkaar te rammen maar eerder om een tegenstander ermee in de flank te rammen. Rechts zie je de schedel van Pachycephalosaurus. Deze gevonden pachycephalosauriër is echter van het type dat een vlakke schedel heeft zoals bijvoorbeeld Homalocephale, dus niet met zo'n hele dikke bult op de kop.

Rechts zie je de schedel van de pachycephalosauriër Homalocephale, die niet zo'n hele grote verdikking op zijn kop heeft zitten. De nieuwe dinosaurus is gevonden in 2003 door enkele amateur fossielenjagers en geschonken aan een museum, the Children's Museum of Indianapolis . Waarom dan de titel "Draak gevonden?", wel omdat er van de schedel een driedimensionaal beeld via een CT-scan is gemaakt en als je de schedel bekijkt komen meteen de drakenverhalen in je gedachten zoveel heeft deze dinosaurus daarvan weg. Maar oordeel zelf maar.

24 april 2005

Argentijnse dinosaurus gevonden

In Argentinië is een basale carcharodonte dinosaurus gevonden. Carcharodontosauriërs zijn grote tot zeer grote theropode dinosaurussen die bekend zijn uit Zuid-Amerika en Afrika. Hoewel het zeer grote dinosaurussen waren, de grootste vleesetende dinosaurussen tot nu toe gevonden (zelfs groter dan T.rex), is de anatomie van het skelet van deze dieren niet erg goed bekend. Tot op de vondst van nu waren zij alleen bekend uit het Cenomaniaan (99.6 ± 0.9 miljoen jaar geleden, International Commission on Stratigraphy). We kennen Giganotosaurus van Zuid-Amerika en Carcharodontosaurus uit Afrika.
Nu is er in Argentinië een nieuwe dinosaurus gevonden die als carcharodonte dinosaurus geclassificeerd wordt maar primitiever en ouder is: Tyrannotitan chubutensis uit het aptiaan (125 ± 1.0 mjg, International Commission on Stratigraphy). Deze nieuwe dinosaurus helpt om de evolutie van carcharodonte dinosaurussen en de evolutie van de fauna van het zuidelijk halfrond beter te begrijpen. De autoren denken dat zij zijn ontstaan in Gondwana en zich hiervandaan hebben verspreid en samen met de spinosauriden de rol van toppredatoren hebben vervuld tot hun extinctie in het Cenomaniaan-Turoniaan (99.6-93.5 mjg). In dit tijdsbestek stierven de diplodocoide sauropoden en gigantische titanosauriden uit (waarschijnlijk als gevolg van een wereldwijde crisis) en namen de kleinere abelisauride theropoden het over, die het tot het einde van het Krijt hebben uitgehouden.

Taxonomy
Theropoda
Allosauroidea
Carcharodontosauridae
Tyrannotitan chubutensis gen. et sp. nov.

Etymologie
tyrannus (tiran) en titan (reus, gigant) en chubutensis komt van de Chubut provincie, Argentinië

Vindplaats en tijd
La Juanita Farm, 28 km noordoost van Paso de Indios, Chubut provincie, Argentinië
gevonden in Cerro Barcino Formatie, geschatte leeftijd Aptiaan (125 ± 1.0 mjg, International Commission on Stratigraphy)

Wat is er allemaal gevonden van deze dinosaurus,
Gedeeltelijke onderkaak, geïsoleerde tanden, rugwervels 3-8 en 11-14, de prossimale caudale wervels, geïsoleerde ribben en haemal arches (deel van wervel waar aderen doorheen lopen), deel van het schouderblad en gedeelte van het rechter opperarmbeen en ellepijp, pubis, heupbeen en fragmenten van het lijker darmbeen, bijna compleet dijbeen, scheenbeen en middenvoetsbeentje II.

Onderkaak van 68 cm lengte en 14 cm diep, het opperarmbeen en ellepijp wijzen op korte armen die wel robuust waren. Ook de achterpoten waren dik. De lengte van het dijbeen (140cm, geschat) is maar iets kleiner dan van Giganotosaurus.

Bron:
Novas, F.E, S. de Valai, P. Vickers-Rich & T. Rich (2005). A large Cretaceous theropod from Patagonia, Argentina, and the evolution of carcharodontosaurids. Naturwissenschaften online advance publication (Apr. 16, 2005)

15 april 2005

dino gevonden met nog niet gelegde eieren

De vondst van een dinosaurus met nog niet gelegde eieren in haar buik is 14-04-2005 bekend gemaakt in het wetenschappelijk tijdschrift "Science". Hoewel dinosaurus........ er is niet heel veel teruggevonden, maar een gedeelte van de heup en een gedeelte van een been. Maar in het geboortekanaal van de dinosaurus, een oviraptoroide dinosaurus, bevonden zich nog wel twee eieren compleet met schaal. De eieren waren zo'n 20 cm lang en 6 tot 8 cm breed en van het elongatoolithid type. Er is te weinig van deze dinosaurus teruggevonden om het genus te bepalen maar het behoort zeker tot de oviraptoride dinosaurussen. Dit zijn dinosaurussen die dicht bij de vogels staan, zo zijn ze tandenloos, hebben veren en er zijn er zelfs met een pygostyle staart gevonden (samengegroeide staartbeenderen net zoals bij vogels). Ook is een van deze groep dinosaurussen gevonden in een houding die op broeden duidt. Enkele voorbeelden zijn: Beipiaosaurus, Khaan en natuurlijk Oviraptor.
Twee eieren in het geboortekanaal wijzen erop dat dinosaurussen twee eileiders hebben gehad die ieder maar een ei tegelijk produceerde. Dit in tegenstelling tot de naaste verwanten van dinosaurussen, de krokodillen, die twee eileiders hebben maar veel eieren in een enkele worp leggen. Vogels, voortgekomen uit theropode dinosaurussen, hebben maar een eileider en produceren ook maar een ei per keer. Dus dinosaurussen zitten tussen de primitievere reptielen en geavanceerde vogels in. Vogels hebben waarschijnlijk een eileider verloren om gewicht te sparen tijdens het vliegen.
Hoewel dit direkt bewijs is voor twee eileiders bij dinosaurussen werd dit al langer vermoed en er zijn nog meer dinosaurussen gevonden met eieren in de omgeving van de buik en het geboortekanaal maar deze zijn lang niet zo duidelijk herkenbaar als deze vondst en worden nog onderzocht of het wel echt eieren zijn. Zo zijn bij Sinosauropteryx waarschijnlijk twee eieren gevonden en bijvoorbeeld de onlangs gemelde Jinfengopteryx (zie bericht hieronder).

31 maart 2005

Jinfengopteryx elegans

Is het een vogel of is het een dinosaurus? Natuurlijk zijn alle vogels afstammelingen van de dinosaurussen maar als je nu buiten een vogel ziet vliegen roep je natuurlijk niet, "daar vliegt een dinosaurus!" Het is er door de jaren heen gewoon ingeslepen bij de mensen dat die vliegende dingen vogels genoemd worden. Maar voor uitgestorven protovogels ligt de zaak toch wat ingewikkelder, wanneer is het nog een dinosaurus (non avian dinosaur) en wanneer is het een vogel (avian dinosaur)? Nu hebben geleerden twee soorten vogels die in twee verschillende groepen worden ingedeeld. Je kunt de groep Aves tegenkomen, hier zitten eenvoudig gezegd de moderne vogels. Dan heb je nog een andere groep die Avialae wordt genoemd en hierin zitten dan de uitgestorven dieren die (eenvoudig gezegd) meer vogel dan dinosaurus zijn. Om het wat ingewikkelder te maken worden beide groepen ook weer onderverdeeld in andere groepen en pas echt ingewikkeld wordt het als je weet dat niet alle paleontologen Aves en Avialae hetzelfde gebruiken! Maar met de eenvoudige uitleg van hierboven kom je toch al een heel eind. Zo en dan nu naar het eigenlijke verhaal.
Gisteren (30-03-2005) hebben enkele Chinese paleontologen de vondst van een nieuwe dinosaurus/vogel bekend gemaakt, Jinfengopteryx elegans. De Chinese onderzoekers plaatsen Jinfengopteryx in de groep Avialae waardoor je het eigenlijk een vogel moet noemen, net zoals Archaeopteryx maar aan het eind van dit verhaal worden daar toch enkele kanttekeningen bij geplaatst.

Classificatie
Theropoda
Maniraptora
Avialae
Jinfengopteryx elegans

Etymologie

Jinfeng (Chinees) betekent "gouden vogel" en komt uit de Chinese folklore. Opteryx komt uit het Grieks en betekent "vleugel" of "veer" en elegans komt ook uit het grieks en betekent "elegant".

Holotype
Een volledig skelet met veerimpressies

Plaats en leeftijd

Jinfengopteryx is gevonden in Longfengshan hill, Fengnin county, Provincie Hebei in China en de gesteenten waar deze vogel werd gevonden zijn niet precies gedateerd maar zijn late Jura of vroege Krijt (135 tot 145 mjg).

Het is een vrij grote vogel met een lengte van 54.8 cm (de helft is staart) en is op zijn zij gefossiliseerd en heeft een driehoekige schedel zoals Archaeopteryx. Er zitten 18 tanden in de onderkaak die dicht op elkaar gepakt zitten, 14 tanden in de bovenkaak en nog eens 4 in de premaxilla. De staart bestaat volgens de onderzoekers uit 23 wervels maar enkele wetenschappers hebben al geopperd dat het er 24 moeten zijn omdat de Chinese paleontologen twee samengeperste staartwervels als een hebben geteld. Er zijn ook buikribben (gastralia) gevonden en in de buikwand zijn "dingen" gevonden die op eieren lijken maar dat is (nog) niet met zekerheid te zeggen. Jinfengopteryx heeft (net zoals Archaeopteryx) nog gewoon drie vingers aan de hand, die allen met klauwen zijn voorzien.
Er zijn duidelijke veercontouren te onderscheiden rond de nek, lichaam, heupen, bovenbenen, staart en rond de handen. De veren zijn kort en hebben een simpele structuur zoals bij Sinovenator en enkele gevederde dromaeosauriden. Er zijn twee plukjes veren rond de vingers bewaard gebleven maar genoeg om te kunnen zeggen dat het geen primaire veren zijn. De lange staartveren zijn mooi gefossiliseerd vooral rond de middelste en distale staartwervels en worden langer richting het einde van de staart. De laatste staartveren zijn erg lang en symmetrisch en hebben baardjes.
De Chinese beschrijvers van Jinfengopterxy plaatsen deze als zustertaxa van Archaeopteryx,

Zo, en dan nu een toch wel geheel andere zienswijze! Er zijn mensen, waaronder Mickey Mortimer die het met de Chinese paleontologen niet eens zijn.
Hoewel Ji et al. (2005) Jinfengopteryx in de Archaeopterygidae (Avialae) indelen heeft deze dinosaurus/vogel enkele kenmerken die in het geheel niet vogelachtig te noemen zijn. De naris is klein en ligt behoorlijk voor in de snuit, die ook nog eens ronder van vorm is dan bij leden van de Avialae. De fenestrae (vensters/openingen) van de maxilla nemen een groter percentage in van de lengte van de antorbital fossa. Jinfengopteryx bezit een groot aantal tanden in de bovenkaak. Het schouderblad is distaal uitgebreid (zoals bij scansoriopterygids). De eerste vinger (bij ons de duim) is robuust en het eerste middenhandsbeentje is langer dan bij de meeste paravians (bijna vogels).
Dan zijn er ook nog enkele kenmerken die wel vogelachtig zijn maar die zijn te geavanceerd voor archaeopterigids. Twaalf halswervels, elf rugwervels, samengegroeide midenhandsbeentjes III-1 en III-2.
Na al deze kenmerken, en natuurlijk nog vele andere, in de computer gestopt te hebben komt er een geheel ander cladogram uit als bij Ji et al. Mickey denkt dat Ji niet alle kenmerken van Jinfengopteryx goed gecodeerd heeft waardoor je natuurlijk ook verkeerde resultaten krijgt. Enkele voorbeelden: Kegelachtige tanden die in doorsnede D-vormig zijn Terwijl in de officiele tekening in de beschrijving de tanden naar achteren gebogen zijn. Het tweede voorbeeld is: Het centrum van de tweede staartwervel minder dan de helft van de eerste wervel. Bij Archaeopteryx is dit 110 - 140%, dus veel meer dan de <50% van Jinfengopteryx! Dit lijkt te komen omdat Ji et al. de eerste twee staartwervels als een wervel beschouwen terwijl er twee chevrons mee geassocieerd zijn.
Er zijn nog enkele karakters waardoor Jinfengopteryx bij Ji et al. als een vogel uit de analyse komt. De coronoid is als afwezig aangemerkt, terwijl deze regio niet goed bewaard is gebleven en geavanceerd vormen zoals Ichtyornis hem wel bezitten. Verder is de externe vensteropening in de onderkaak als afwezig aangemerkt, ondanks de surangular bedekt is en de kaak vanuit het midden zichtbaar is.
Verder worden Sinovenator en Jinfengopteryx door Ji et al. foutief gecodeerd waardoor ze apart in het cladogram verschijnen. Zo wordt Sinovenator foutief gecodeerd alsof hij tanden voorzien van zaagtandjes heeft. Meer dan 27 staartwervels terwijl dit onbekend is, de acromion (schoudertop) als puntig wordt gekenmerkt terwijl deze is afgebroken en bij Jinfengopteryx als stomp wordt gecodeerd terwijl in de illustratie als puntig te zien is.
Zo wordt de classificatie van Ji et al. in twijfel getrokken en met de "goede" coderingen krijgt Mickey een geheel ander cladogram. Er moet wel worden opgemerkt dat Mickey het fossiel niet persoonlijk heeft gezien maar dat op het gebied van het samenstellen van een cladogram toch wel al een expert genoemd kan worden.

In deze cladogram is Jinfengopteryx dus een troodonide dinosaurus!

Bron: Geological Bulletin of China, Ji Q, Ji S A, You H L, Liu Y X, First avialean bird of China
Mickey Mortimer, The Theropod Database

26 februari 2005

Neuquenraptor argentinus

Er is een nieuwe dinosaurus uit Argentinië beschreven die echter al in 1996 is gevonden. Dat is natuurlijk niet ongewoon, het gevonden dier moet eerst helemaal vrij geprepareerd worden, een heel secuur laboratoriumwerkje, en dan ook nog eens grondig bestudeerd. Daarna wordt in een wetenschappelijk tijdschrift de naam en de onderzoeksresultaten bekend gemaakt.
De naam die aan deze dinosaurus is gegeven is: Neuquenraptor argentinus (Neuquén is de plaats waar de resten zijn gevonden, raptor is grieks voor rover en argentinus is ter ere van Argentinië). Het dier leefde in het Boven-Krijt (Coniaciaan, 89.3 mjg) in wat toen Gondwana is geweest. Het is daarmee de tweede dinosaurus van een groep die deinonychosauriërs wordt genoemd die uit Gondwana stamt (op enkele fragmentarische resten uit Afrika na). Enkele andere theropode dinosaurussen uit dezelfde tijd en regio zijn: Unenlagia, Patagonykus en Megaraptor. Waarbij Megaraptor vroeger ook tot de Dromaeosauridae werd gerekend maar sinds de paleontologen er achter zijn dat de grote draaibare teenklauw eigenlijk een handklauw is geweest is kan deze niet verder dan Tetanurae geclassificeerd worden. Deze 'nieuwe' vondst laat zien dat deinononychosauriërs (die bestaat uit Troodonidae en Dromaeosauridae) waarschijnlijk een wereldwijde verspreiding hebben gehad en dat de fauna van de noordelijke landmassa's meer overeenkomsten vertoonde met de zuidelijke dan werd aangenomen.

Classificatie:
Theropoda Marsh, 1881
Coelurosauria Huene, 1920
Maniraptora Gauthier, 1986
Deinonychosauria Colbert and Russell, 1969
Dromaeosauridae Matthew & Brown, 1922
Neuquenraptor argentinus gen. et sp. nov.

Wat is en nu precies van Neuquenraptor teruggevonden?
Fragmenten van nekwervels, ribben, haemal arches (deel van wervel waar aderen doorheen lopen), linker proximale deel van het spaakbeen, rechter dijbeen en distaal deel van het scheenbeen, middenvoetbeentjes en het grootste deel van de linker voet. Deze beenderen wijzen op een totale lengte van Neuquenraptor van 2 meter. Het had ook een voet met een arctometatarsalian conditie, dat wil zeggen dat het middelste middenvoetsbeentje ingeklemd zit tussen de andere (naaste) middenvoetsbeentjes. Dit komt voor bij troodoniden, ornithomimiden, caenagnatiden, tyrannosauriden en de dromaeosauriden Sinornithosaurus en Microraptor. De klauw die aan de tweede teen van Neuquenraptor zat is sterk gekromd en heeft een scherpe snijrand en is aan beide zijden van een groef voorzien.
Analyses plaatsten Neuquenraptor als basale dromaeosauride dinosaurus en bevestigen het beeld dat de arctometatarsalian conditie onafhankelijk in verschillende groepen dinosaurussen is ontstaan.

4 februari 2005

Pedopenna daohugouensis

In 2002 werd in Nei Mongol, in de Daohugou locatie (China) een dinosaurus ontdekt met afdrukken van veren aan zijn voeten . De aardlagen worden tot nu toe als vroeg Krijt beschouwd op basis van stratigrafische correlatie maar fossielen van dieren die tot nu toe zijn gevonden wijzen eerder op een late of midden Jura periode. Totdat een precieze radiometrische ouderdomsbepaling is gedaan zou dit specimen dus wel eens de tweede uit de Jura stammende en tot de "Theropode naar vogel" leidend geslacht met veren kunnen behoren. De eerste is natuurlijk nog altijd Archaeopteryx.
Pedopenna is gevonden in een stuk steen dat wordt gespleten (precies door midden gehakt door een natuurlijke breuklijn) waardoor twee afdrukken van hetzelfde dier te zien zijn. Het ene gedeelte wordt "part" genoemd en het andere gedeelte is dan het "counterpart" die precies op elkaar passen en daardoor bewijs leveren dat er niet mee is geknoeid. Er lopen geen breuklijnen door het fossiel zelf.
De naam komt van de lange penveren op de voeten en het tweede deel van de naam verwijst naar de locatie waar dit fossiel is gevonden. Er is een rechter been gevonden met afdrukken van veren en de hoornachtige schede van een klauw. De classificatie is Theropoda, Eumaniraptora, dus de groep waar ook de Troodoniden en Dromaeosauriërs toe behoren maar Pedopenna heeft een minder gespecialiseerde tweede teen. De lengte wordt geschat op kleiner dan een meter. De veren zijn 45 tot >55 mm lang en wijzen lichtelijk naar de tenen. En hoewel het moeilijk is om een enkele veer te onderscheiden (ze overlappen elkaar en sommige zijn niet duidelijk gefossiliseerd) lijken ze symmetrisch te zijn. Er lijken ook nog kleinere veren te zijn dicht aan de metatarsus zoals de dekveren bij vogels.

23 januari 2005

Condorraptor currumili

Er is een nieuwe dinosaurus uit Argentinië beschreven die overigens al in 2002 (zonder naam) bekend gemaakt werd. Het gaat om een gedeeltelijk post craniaal skelet (dus zonder schedel), en er is niet zo heel veel van teruggevonden. Maar het is wel de eerste nieuwe dinosaurus van 2005!
Het is een dinosaurus uit het midden van de Jura (Calloviaan) en is gevonden in de Cañadón Asfalto Formatie van de Chubut provincie, Patagonië. Dat is een hele mond vol. Hoewel er maar een gedeeltelijk skelet is gevonden is het de op een na compleetste theropode skelet ooit gevonden uit het midden Jura van Gondwana. (Piatnitzkysaurus is trouwens het compleetste dinoskelet uit die tijd en regio)
Codorraptor kan worden ingedeeld bij de Tetanurae en is een representant van de globale radiatie van basale tetanurae dinosaurussen uit het vroege en midden Jura.

23 januari 2005

Ferganacephale adenticulatum

Een nieuwe Ornithischische dinosaurus beschreven op basis van gevonden tanden! De naam betekent zoveel als "Niet getand (van zaagtandjes voorzien) Fergana hoofd" een toespeling op de indeling door de auteurs van deze dinosaurus tot de Pachycephalosauria. Nessov had deze tand oorspronkelijk tot de Stegosauria toegeschreven. De tand en alle later hieraan toegevoegde tanden worden nu door Averianov et al. aan de Pachycephalosauria toegeschreven op grond van het slijtpatroon van de tanden. De enige dinosaurussen die zwakke verticale groeven in de tandkroon hebben en marginale zaagvorming die gemakkelijk wegslijten zijn de Pachycephalosauria. Daar komt nog bij dat de tandkronen bij Pachycephalosauriërs asymmetrisch zijn met een basale riem en een heterodonte dentitie met een naar achteren toenemende asymmetrie. De auteurs geven verder geen enkele aanwijzing waarom ze deze dinosaurus indelen bij de Pachycephalosauria hoewel ze ook nog verklaren dat het de oudste van deze groep zou zijn.
Volgens Jaime A. Headden zijn enkele eigenschappen die door Averianov et al. opsommen eerder een aanwijzing dat Ferganacephale tot de Ceratopidae behoort. Zal zeker nog vervolgd worden.