Theropoda
Coelurosauria
Maniraptora
Dromaeosauridae
Tsaagan mangas
© the American Museum of Natural History
17 december 2006
Uit Mongolië komt dit keer een dromaeosauride dinosaurus, maar er zijn geen veerafdrukken bewaard gebleven zoals bij vondsten uit de Liaoning provincie van China meestal wel het geval is. Het skelet is ook niet compleet maar er is wel een complete schedel gevonden! Het is trouwens pas de tweede soort van dit type dinosaurus, na Velociraptor, dat uit deze regio komt. Van Velociraptor zijn wel meerdere skeletten gevonden natuurlijk en er zijn tanden gevonden die op dromaeosauriërs wijzen maar dit is de tweede benoemde dromaeosauride soort: Tsaagan mangas.
De aardlagen stammen uit het Boven-Krijt en worden de Djadokhta formatie genoemd van Ukhaa Tolgod, Mongolië.
Fossielen van theropode dinosaurussen zijn op zich al zeldzaam maar van de meestal kleine dromaeosauride dinosaurussen zijn de vondsten nog zeldzamer. Er zijn twaalf geldige genera bekend waarvan enkele zeer fragmentarisch. De meeste vondsten stamden tot voor kort uit Azië en Noord-Amerika, maar daar is Zuid-Amerika onlangs nog bijgekomen. (Hoewel er uit Europa ook vondsten bekend zijn wordt daar in de oorspronkelijk beschrijving niet over gerept)
Uit China (Azië) zijn natuurlijk de gevederde dinosaurussen bekend waarvan enkele tot de dromaeosauriden gerekend worden.
Analyses wijzen er op dat dit tweede genus uit Ukhaa Tolgod een meer basale positie inneemt in de classificatie dan Velociraptor mongolienses.
Classificatie
Theropoda
Coelurosauria
Maniraptora
Dromaeosauridae
Tsaagan mangas
© the American Museum of Natural History
27 oktober 2006
Paleontologen van het AMNH te New York vonden in 1947 een enorm veld met fossielen van een dinosaurus uit de beginperiode van de dinosauriërs; Coelophysis bauri. Er werden resten gevonden van honderden dieren die waarschijnlijk allemaal gelijk gestorven waren in een of andere natuurramp. De site werd wereldberoemd en heet de "Ghost ranch" en ligt in de staat New Mexico van de Verenigde Staten. De aarlagen stammen uit het Boven Trias en zijn zo'n 210 miljoen jaar oud.
Na preparatie van de skeletten bleek er in twee exemplaren overblijfselen in de maagstreek te zitten en werd aangenomen dat dit het laatste maal van deze dinosaurussen was geweest. Sterker nog, men dacht zelfs dat het twee jonge Coelophysis' waren en dat dit het bewijs was van kannibalisme onder deze soort. Dit idee bleef jarenlang bestaan maar het vreemde is dat deze hypothese nooit echt is onderzocht! Om als bewijs voor kannibalisme te dienen moet er aan twee belangrijke voorwaarden worden voldaan,
Nu is er dan eindelijk een gedegen onderzoek gedaan naar beide voorwaarden om met zekerheid te kunnen stellen dat Coelophysis een kannibaal is geweest, of niet. Daartoe werden de twee fossielen verder geprepareerd die met het museumlabel AMNH FR 7223 en AMNH FR 7224 bekend staan.
AMNH FR 7223 is een bijna compleet skelet van een volwassen Coelophysis op zijn/haar rechterzijde met in de regio van de maag enkele gearticuleerde wervels. een gearticuleerd been en enkele botfagmenten. Alleen het gearticuleerd been kan gebruikt worden als vergelijkingsmateriaal ten behoeve van een classificatie, maar niet verder dan dat het een sauropsyde kan zijn De lengte van het dijbeen 130 mm, en dat is 62% van de grootte van een volwassen dier, is waarschijnlijk te groot om in een keer ingeslikt te zijn. En hoewel een deel van de linker ribben over de "maaginhoud" ligt, kan niet worden gezegd dat de rechter ribben onder de "maaginhoud" ligt wat je zou verwachten als dit fossiel was gegeten door de Coelophysis. Dus is de maagstreek voor het werd begraven uiteen gerukt of dat de ribben zijn verplaatst door inwerking van de rivier. Dus al wat kan worden gezegd van AMNH FR 7223 is dat deze resten boven op de andere resten zijn komen te liggen na het sterven en er géén bewijs is gevonden dat dit de maaginhoud van dit dier voorstelt.
AMNH FR 7224 is een bijna compleet skelet die op de linkerzijde ligt en een beetje naar de zijkant in elkaar is gedrukt. De maagstreek bevat niet gearticuleerde resten gesitueerd in de achter-bovenzijde van de maagholte, en gearticuleerde resten ondervoor deze maagholte. De ribben van de linker en rechterzijde omsluiten de resten aan de achter-bovenzijde maar liggen bovenop de resten die onder-voor liggen. Gearticuleerde buikribben van Coelophysis wijzen er op dat de buikholte intact was voor en na door slib begraven te zijn. Daardoor concluderen de onderzoekers dat de resten achter-boven in de maagstreek liggen maar niet de resten onder-voor. Hiermee wordt het eerste deel van de voorwaarden als aangenomen beschouwd.
De maaginhoud (dus het deel dat achter-boven ligt) zijn 3 dimensionale beenderen te zien die voor classificatie geschikt zijn. Grondige bestudering laat echter zien dat ze niet tot Coelophysis behoren, of zelfs tot Theropoda. Ze horen niet eens tot de Dinosauria, maar blijken te behoren aan de Crocodylomorpha. Zo heeft het heupbeen een gesloten acetabulum terwijl vrijwel alle dinosauriërs, waaronder Coelophysis, een open acetabulum heeft. Het dijbeen heeft geen voor dinosaurussen zo karakteristieke zijwaarts gerichte dijbeenkop. Dus is er bewijs gevonden van de maaginhoud van Coelophysis, maar niet dat het een kannibaal is geweest!
Bron:
Sterling J. Nesbitt, Alan H. Turner, Gregory M. Erickson and Mark A. Norel
Prey choice and cannibalistic behaviour in the theropod Coelophysis
Biol. Lett.
doi:10.1098/rsbl.2006.0524
17 september 2006
In de Gobi woestijn van Mongolië is een nieuwe plantenetende dinosaurus ontdekt, of beter gezegd beschreven. Yamaceratops dorngobiensis stamt waarschijnlijk uit de latere periode van het Vroege Krijt en valt phylogenetisch gezien tussen Liaoceratops en Archaeoceratops in. Het is de meest basale taxon die een aantal traditionele neocertopsidae synapomorphies uit de kaakregio laat zien, waaronder een epijugal (uitstekende botten onder het oog), zijwaarts geplaatste coronoid process, een rand op de surangular (achterste deel van de onderkaak) om kaakspieren te bevestigen.
Yamaceratops heeft een gelijkenis qua morfologie van de frill met Liaoceratops en Leptoceratops wat er op wijst dat de functie van deze vergrote nekkragen een andere is geweest dan 'display' bij basale neoceratopsen.
31 augustus 2006
Er is een gedeeltelijke ei gevonden dat nog in kontakt stond met de gastralia van een bekend specimen van de dromaeosauride dinosaurus Deinonychus antirrhopus (AMNH 3015). Er is veel informatie verloren gegaan tijdens de opgraving en preparatie van het fossiel in 1931! Maar er is nog genoeg informatie overgebleven om een sterke bewijskracht te leveren voor het feit dat het ei en de dinosaurus bij elkaar horen. Omdat de gastralia gearticuleerd zijn gevonden wijst dit er op dat ook het skelet waarschijnlijk in gearticuleerde toestand is gevonden en niet veel te lijden heeft gehad van transport na intreding van de dood en ook niet al te lang bovengronds heeft gelegen. Ook de preservatie van het ei wijst erop dat het in situ is begraven en pas naderhand in elkaar gedrukt is. De matrix van kleisteen wijst ook op een geleidelijke afzetting met weinig energie gepaard gaande.
De microstructuur van de eicel wijst op een theropode oorsprong, en het skelet wijst op een volwassen exemplaar en zou de leeftijd hebben kunnen gehad om te broeden, wat nog maar eens aangeeft dat het ei en de dinosaurus waarschijnlijk bij elkaar horen.
Het gewicht van Deinonychus, de grootte van het heupkanaal en dikte van de eischaal lijken veel op die van de nauw verwante oviraptoide dinosaurus Citipati osmolskae. Er zijn verscheidene maniraptore dinosaurussen gevonden die eieren uitbroedden en daarbij hun gastralia dicht bij de eieren hielden, net zoals dit exemplaar van Deinonychus. Andere verklaringen voor de vondst van het ei, zoals toeval of als voedsel zijn onwaarschijnlijk.
Enkele goed geconserveerde schedels en onderkaken uit het vroege Krijt van de Yixian formatie, Liaoning provincie, China, leveren bewijs voor de vroegst bekende vindplaats van Psittacosaurussen en zijn de basis waarop de geleerden ook nog eens een geheel nieuwe species van Psittacosaurus hebben benoemd: Psittacosaurus lujiatunensis. Er zijn nu acht erkende species en hun stratografische reikwijdte is nu uitgebreid van de Late Barremiaan-Albiaan tot het Hauteriviaan (132 -98.9 mjg). Studie heeft uitgewezen dat deze nieuwe species de meest basale Psittacosaurus is van allemaal, tot nu toe bekend dan.
Zhou, C -F., Gao, K-Q., Fox, R.C. and Chen, S-H. (2006) "A New Species of Psittacosaurus (Dinosauria: Ceratopsia) from the Early Cretaceous Yixian Formation, Liaoning, China." Palaeoworld 15: 100-114.Er zijn enkele fragmentarische overblijfselen gevonden van een brachiosauride dinosaurus die in de Jura periode van Argentinië heeft geleefd. Het moet een grote sauropode dinosaurus zijn geweest maar met erg slanke voorpoten. Het is de eerste melding van een brachiosauride dinosaurus in Zuid-Amerika. Deze vondst wijst er op dat deze groep dinosaurussen (de brachiosauriden) zich snel hebben gediversificeerd en een vrijwel globale verspreiding hebben gekend.
Omdat de resten van deze dinosaurus uit Patagonië zo fragmentarisch zijn konden zij niet verder geclassificeerd worden en is er ook geen naam aan gegeven.
15 juni 2006
Volgens een recent onderzoek van enkele vooraanstaande paleontologen, Erickson, Currie, Inouye & A.A. Winn, hadden juist de jonge grote theropode dinosaurussen het veel makkelijker dan volwassen dieren. Ze komen tot deze conclusie na bestudering van een dinosauruskerkhof van tyrannosauride dinosaurussen. Bestudering van dinosauruspopulaties laat zien dat de meeste vrijwel ongeschonden de geslachtsrijpe leeftijd haalden maar daarna schoot hun sterftecijfer omhoog. Dit patroon lijkt op dat wat we zien bij vogels die lang leven en ook zoogdieren laten eenzelfde patroon zien.
Paleontologen hebben zich al lang afgevraagd waarom er zo weinig fossielen van onvolwassen dinosauriërs worden gevonden. "Ze stierven gewoonweg niet op die leeftijd", volgens Gregory Erickson. "Pas nadat zij de middelbare leeftijd hebben bereikt vallen er klappen". Volgens Gregory Erickson lijkt dit op de levensverwachting van grote herbivore zoogdieren zoals olifanten.
Biologen die de distributie van populaties bestuderen tellen de dieren en houden bij hoeveel er sterven, maar dit is voor uitgestorven dieren natuurlijk niet mogelijk. De onderzoekers hebben zich gericht op tyrannosauride dinosauriërs die 80 - 65 mjg in Noord-Amerika voorkwamen en waarvan een redelijk aantal fossielen bekend zijn.
Een dinosauruskerkhof in Alberta (Canada) werd onderzocht en hier vond men de resten van tenminste 22 individuen, die tijdens een extreme periode waren gestorven. Ze behoorden tot het genus Albertasaurus een familielid van de bekende Tyrannosaurus rex en hadden lengtes die varieerden van 2.2 tot 10.1 meter. Door de jaarringen van de beenderen te tellen en de lengte van de dijbenen op te meten kon van alle individuen de leeftijd geschat worden.
Er werden geen baby's gevonden maar aangenomen wordt dat hun sterftecijfer hoog is geweest zoals bij alle dieren het geval is. Het jongste dier was ongeveer twee jaar oud en 2.2 meter lang. 2/3e van de dieren had een leeftijd van 13 jaar of ouder en had de geslachtsrijpe leeftijd bereikt. Dit betekent dat maar 2-7% van de gestorven dieren de geslachtsrijpe leeftijd niet heeft gehaald. Maar daarna stijgt het sterftecijfer ineens naar 23% per jaar in de leeftijd tussen 14 en 23 jaar. Dit patroon wordt ook teruggevonden bij andere onderzochte dinosauriërs uit deze familie; Tyrannosaurus, Gorgosaurus en Daspletosaurus, waar voldoende fossielen van bekend zijn maar wel van verspreide locaties. De oudste Albertosaurus is gestorven op 28 jarige leeftijd.
Erickson denkt dat babydinosaurussen een hoog sterftecijfer hadden, zoals bij alle dieren maar dat zij in hun jeugdjaren als zij een lengte van zo'n twee meter hadden bereikt veilig waren. Ook krokodillen hebben een lengte die eenmaal bereikt hun levensverwachting aanzienlijk laat stijgen. Maar krokodillen zijn kannibalen en eten vaak kleinere krokodillen, bij deze dinosaurussen wijst niets er op dat kleinere dieren door groter soortgenoten werden opgegeten. Er zijn geen bijtsporen op hun botten gevonden. Dat veranderd echter wel als zij volwassen waren, en Phil Currie (een van de Co-autoren) vond bijtsporen op de schedels van enkele Albertosaurussen. "Er waren enkele erg vervelende verwondingen bij" zei Erickson die denkt dat vechten voor de heerschappij en vrouwtjes en de stress van het leggen van eieren en broeden het sterftecijfer omhoog doet schieten.
Het hoge overlevingspercentage van jonge dinosaurussen is vreemd volgens Tom Holtz, een bekende tyrannosauruskenner. Hij had verwacht dat de populatiedistributie meer zou lijken op die van krokodillen en denkt dat het hogere sterftecijfer van volwassen dieren er op kan wijzen dat het vanaf een bepaalde lengte gevaarlijker werd om atletische capriolen uit te halen. Net zoals bij mensen kan een jonge Tyrannosaurus na een val gewoon zijn verdergelopen terwijl een oudere er gebroken beenderen aan over kan hebben gehouden.
Bron: Science (vol 313, p 213), http://www.newscientist.com/article/dn9547-the-living-was-easy-for-young-tyrannosaurs-.html20 mei 2006
Hoog tijd voor een update! Wegens drukte en reis naar New York is het weer nodig om een grote update door te voeren van 6 ! nieuw beschreven dinosaurussen sinds 17 maart 2006 (het vorige nieuwsfeit).Deze carnivore dinosaurus komt uit Patagonië, een streek in Argentinië. Deze aardlagen stammen uit het Krijt en laten een grote verscheidenheid aan dinosaurussen zien. Zo werden in deze regio de volgende dinosaurussen gevonden,
© ?
Classificatie
Ornitischia
Ankylosauria
Familie niet bekend (zie inleiding)
Etymologie
Antarctopelta - schild van Antarctica
Tijd en vindplaats
Santa Marta Cove, North James Ross Island (Antarctica)
Campaniaan 83.5 - 71.3 mjg Krijt
Holotype
MLP 86-X-28-1
Een gedeeltelijk skelet bestaand uit een onderkaak met tand
drie geïsoleerde tanden
schedelfragmenten
twee nekwervels en een cast gemaakt met een natuurlijke mal, van drie gearticuleerde nekwervels.
ribfragmenten
twee rugwervelcentra
gedeeltelijk heiligbeen
acht incomplete staartwervels
deel van het linker schouderblad
deel van rechter darmbeen
distaal deel van linker dijbeen
vijf metapodials (voetbeenderen)
zes verschillende soorten osteoderms (platen, bepantsering)
17 maart 2006
In Duitsland is een nieuwe dinosaurus gevonden uit de Jura. Bij het plaatsje Schamhaupten in het zuiden van Duitsland is een vrijwel geheel skelet gevonden van een kleine theropode dinosaurus. Er zijn niet veel dinosaurussen bekend uit de late Jura en in Europa waren tot dusver maar twee fragmentarische skeletten van Compsognathus gevonden. De nieuwe dinosaurus is de best geconserveerde 'non avian' roofdinosaurus van Europa. Hij is verwant aan basale coelurosauriërs zoals Compsognathus en Sinosauropteryx. Opmerkelijk is dat er delen van de huid zijn teruggevonden van vooral de staartregio en die laten een geschubde huid zien. Dit is zo opmerkelijk omdat naar aanleiding van veel vondsten in China aangenomen werd dat compsognathide dinosaurussen veren hebben gehad. Volgens de onderzoekers lijkt het er op dat de ontwikkeling van veren toch complexer is geweest dan eerder aangenomen. Maar er zijn al paleontologen die aangeven dat deze vondst van een dinosaurus met een reptielenhuid eerdere veronderstellingen over een verenkleed bij dinosaurussen zeker niet onderuit haalt. Zo wordt er op gewezen dat maar een klein deel van de huid is teruggevonden. Het kan immers zijn dat net op die plaats geen veren hebben gezeten. Veel moderne vogels hebben gedeeltes met naakte huid. Een andere mogelijkheid is dat (dit is een jong dier) pas later bij wat oudere dieren veren aangroeiden, of het kan seizoensgebonden zijn geweest. De onderzoekers houden ook nog de mogelijkheid open dat deze dinosaurus op een splitsing zat van wel of geen veren. Dan is er ook nog de mogelijkheid (en die vind ik voorlopig nog de aannemelijkste) dat de veren gewoonweg niet gefossiliseerd zijn! Veren zijn delen die bijna nooit fossiliseren, net zoals ingewanden. Bij zeer hoge uitzonderingen worden veren fossiel. Pas in 1996 zijn de eerste (proto)veren bij een dinosaurus gevonden in China! En van de allereerste vogel, Archaeopteryx (óók uit Solnhofen) zijn exemplaren met en zonder veerafdrukken bekend! Ze komen allemaal uit Solnhofen, uit ongeveer dezelfde tijd en plaats maar toch zijn er verschillen in fossilisatie.
De fijne kalksteenlaag waarin deze nieuwe dinosaurus is gevonden wordt gedateerd op 151-152 miljoen jaar oud, iets ouder dan de lagen waarin Compsognathus en Archaeopteryx zijn gevonden.
Classificatie
Dinosauria Owen, 1842
Theropoda Marsh, 1881C
Tetanurae Gauthier, 1986
Coelurosauria Huene, 1914
Compsognathidae Marsh, 1882
Juravenator starki gen. et sp. nov.
Etymologie
Jura komt van de Beierse bergen, venator betekent rover en starki komt van de eigenaren van het grondstuk waar dit fossiel is gevonden: de familie Stark.
Holotype
JME Sch 200 (Jura-museum Eichstätt), een bijna compleet gearticuleerd skelet die alleen het laatste derde deel van de staart mist. De nog niet aan elkaar gegroeide heiligbeenwervels laten zien dat het hier om een onvolwassen dier gaat.
Vindplaats en ouderdom
Late Jura periode (laat Kimmeridgiaan (155-150.8 mjg)
Quarry Stark, ten westen van Schamhaupten, Beieren (Duitsland)
9 maart 2006
In het maandelijks verschijnende 'Journal of Vertebrate Paleontology' is de ontdekking bekend gemaakt van de schedel van de jongste Triceratops die ooit is gevonden. Het schedeltje van zo'n 30.5 cm is natuurlijk ontzettend klein als je bedenkt dat een volwassen schedel van Triceratops ongeveer 1.83 m groot is. Het is beschreven door Mark Goodwin van 'The university of California Berkeley. 
De schedel behoort waarschijnlijk aan een 3 jarig dier die een lengte gehad zal hebben van ongeveer 92 cm. Ondaks dat de schedel dus niet zo groot is vertelt het wel veel over hoe dinosaurussen groeiden en de betekenis van al die hoorns op hun schedels. Zo denkt Goodwin dat de hoorns er niet alleen voor sexuele aantrekkingskracht waren want daar was dit exemplaar nog veel te jong voor. Ook het vechten met rivalen is niet de belangrijkste evolutionaire drijfveer geweest omdat deze baby dinosaurus ook daar nog te jong voor was. Het zou kunnen zijn dat ze een rol speelden bij het herkennen van soortgenoten en visuele communicatie.
De schedel van de baby is samen met enkele wervels en benige pezen gevonden door een amateur fossielenjager in 1997 in de bekende Hell Creek Formatie van Montana.
Bron: UC Berkeley
26 februari 2006
Zou Jack Horner toch gelijk hebben gehad als adviseur van Jurassic Park III? Cristiano Dal Sasso van de universiteit van Milaan komt tot deze conclusie na bestudering van enkele nieuwe beenderen van de schedel van deze dinosaurus. Dal Sasso komt na het opmeten van het nieuwe materiaal en vergelijking met andere spinosauride dinosaurussen tot de conclusie dat Spinosaurus ongeveer 17 meter lang moet zijn geweest en een gewicht van 7-9 ton moet hebben gehad. Daarmee is Spinosaurus de grootste carnivoor die ooit op land heeft gelopen! Ter vergelijking, Sue de T.rex heeft een lengte van 12.8 meter en Giganotosaurus 13.7 meter. Alleen moet worden opgemerkt dat Sue, de T.rex een vrijwel compleet skelet is en dat de lengte van Spinosaurus wordt geschat op basis van enkele schedelbeenderen.
In Brazilië is een nieuwe titanosauride dinosaurus beschreven op basis van 6 gearticuleerde voorste staartwervels. Gevonden in de Adamantini formatie in de staat São Paulo.
En een nieuwe titanosauride dinosaurus uit Argentinië uit het Late Krijt. De vondst bestaat uit een vrijwel complete serie nekwervels, een complete rugwervel en de centra van twee staartwervels.
Geen nieuwe dinosaurus maar een naamsverandering voor Poekilopleuron valesdunesnes, een megalosauride dinosaurus uit de Midden Jura van Frankrijk. Ter ere van de ontdekkers van deze dinosaurus, de familie Dubreulle.
Een nieuwe oviraptoroide dinosaurus uit de staat Utah van de Verenigde Staten. Bekend van de handen en voeten die zijn gevonden en zo'n 30-40% groter dan Chirostenotes.
9 februari 2006
Het overgrote deel van de tyrannosauroide dinosaurussen stammen uit aardlagen die tot het Krijt behoren van Laurasia, hoewel ook enkele specimens uit de Jura in deze groep geplaatst zijn. Nu is er een nieuwe basale vorm beschreven, Guanlong wucaii uit de boven Jura van het Junggar bassin van Noord-West China. Het is de oudste tyrannosauride dinosaurus en heeft enkele onverwacht primitieve eigenschappen van de heup. De ledematen daarentegen hebben verschillende kenmerken van meer geavanceerde coelurosauriërs. Deze ongebruikelijke kenmerken geven inzicht in de nog weinig bekende verspreiding van de Coelurosauria. Guanlong bezit een delicate, en zeer pneumatische schedelkam die tot de best bewaarde tot nu toe mag worden gerekend van alle non-avian dinosaurs.
Classificatie
Theropoda
Coelurosauria
Tyrannosauroidea
Guanlong wucaii gen. et sp. nov.
Etymologie
Genusnaam komt van het Chinese woord Guan en betekent Kroon, long betekent Draak en de speciesnaam wucaii (vijf kleuren) refereert aan de kleurrijke aardlagen waarin de specimens lagen.
Holotype
IVPP (Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology, Beijing)
V14531 is een gedeeltelijk gearticuleerd skelet waarvan vrijwel alle elementen bewaard zijn gebleven.
Toegewezen materiaal
IVPP V14532, is veel kleiner dan het holotype en is volledig gearticuleerd en bijna compleet.
Plaats en horizon
Wucaiwan, Junggar Bassin, Xinjiang (Noord-West China)
Oxfordian, 161.2 ± 4.0 mjg
© AP