Korte berichten 2011


11 februari 2011

Vogels hebben wel degelijk vinger I,II en III

Het is eigenlijk geen discussie meer dat vogels afstammen van theropode dinosaurussen, een handvol wetenschappers stribbelt nog tegen. Deze zoeken echter wel regelmatig de publiciteit om hun gelijk te halen. Het belangrijkste punt van kritiek van deze wetenschappers die tegen de theorie zijn dat vogels afstammen van dinosaurussen is het verschil van de vingers. Theropode dinosaurussen hebben duidelijk vingers I, II en III. Dit komt overeen met onze duim, wijsvinger en middelvinger. Dit is evolutionair goed te volgen want de eerste dinosaurussen hadden nog vijf vingers, waarvan de vijfde (onze pink) niet meer dan een stompje was. Dus eerst verdween vinger V, daarna vinger IV, en wat overbleef was dus duidelijk I,II en III. Bij vogels zijn de vingers van de hand aan elkaar gegroeid maar iedereen ging er van uit dat het toch vingers I, II en III waren, ook al omdat Archeopteryx nog wel drie vingers had. In 1997 kwam een tegenstander van de dinosaurus-vogel theorie met embryologisch bewijs dat vogels vingers II, III en IV hebben. (zie: Vingers van dino's en vogels I,II,III of II,III,IV). Deze kritiek werd weerlegd door een hypothese die er op neerkomt dat op de plaats waar eigenlijk vinger II zou moeten groeien er door een 'frame shift' een vinger I groeide. Lees het hierboven genoemde artikel maar eens rustig door!
Probleem opgelost! Maar niet voor de tegenstanders van de dino-vogel theorie. Die vonden zo'n 'frame shift' te ver gezocht en wezen het af. Daarna kwam er ook embryologisch bewijs voor de stelling van de 'frame shift', zie: Hox d 13 genen, maar ook hier was niet iedereen het mee eens (zie: Vargas weerlegt).

Nu is er een nieuw embryologisch onderzoek dat aantoont dat vogels wel degelijk vingers I,II en III hebben. Koji Tamura van de Tohoku University in Sendai, Japan heeft een artikel in Science gepubliceerd met hun bevindingen.
Zij brachten embryonaal weefsel van de voet van een 3½ dag oude kippenembryo naar de hand en omgekeerd weefsel van de hand naar de voet. Daarna volgden zij de ontwikkeling van de hand en de voet. Zij labelden cellen om te kijken waar deze cellen tijdens hun ontwikkeling en groei naar toe gingen. Zij keken vooral naar een groep cellen die developmental organizer genoemd worden, dit zijn cellen die speciaal toegerust zijn om de groei en patroon van cellen te beïnvloeden. Zij maken een proteïne aan dat sonic hedgehoc wordt genoemd dat naar andere cellen wordt verspreid en op basis van deze proteïnen en hoeveelheid en hoe lang deze cellen hier aan worden blootgesteld groeien deze cellen verschillend.

De onderzoekers ontdekten dat de organizers van de hand en voet niet hetzelfde werkten. De organizer van de voet had extra cellen die een ringvinger vormde, terwijl de organizer van de vleugel deze extra cellen miste. De buitenste vingers van de voet en hand zijn dus niet gelijk aan elkaar

Daarna labelden zij cellen van een drie dagen oude kippenembryo om te kijken waar de cellen heen gingen. Zij ontdekten dat de cellen die de middelvinger (vinger III) zouden gaan vormen van de vleugel begonnen in de organizer. Als zij op hun plek zouden zijn gebleven hadden ze misschien een ringvinger (vinger IV) gevormd, zij verplaatsten zich echter buiten de grenzen van de organizer naar een positie waar grote concentraties sonic hedgehog ze tot een middelvinger maakten. Dit klopt met de 'frame shift' theorie!

Feduccia, een grote tegenstander van de Dinosaurus-vogel theorie vindt het voorbarig voor deze conclusie maar dat hadden we ook niet anders verwacht, dan is er nog Frietson Galis uit ons eigen Nederland die de theorie aanhangt dat bij dinosaurussen de vingers verkeerd geteld wordt (zie: Dinosaurussen hebben vingers II, II en IV), maar de overgrote meerderheid is overtuigd. Vogels hebben vingers I,II en III en stammen af van theropode dinosaurussen!


16 januari 2011

Eodromaeus murphi

Dit is de oudste theropode dinosaurus die tot op heden is gevonden, 230 miljoen jaar oud! Tot nu toe was deze eer voorbehouden aan Eoraptor, maar dit blijkt nu volgens Paul Sereno een planteneter te zijn geweest. De 2 dinosaurussen lijken veel op elkaar en eerst werd aangenomen dat Eodromaeus eigenlijk Eoraptor was. Pas na grondige bestudering van de beenderen werd duidelijk dat het hier om een geheel nieuwe dinosaurus ging. "Dit zijn de twee oudste dinosaurussen die we kennen", zei Paul Sereno in een interview "en het verschil tussen vleesetende dinosaurussen en plantenetende dinosaurussen was nog niet zo groot."
Het verschil zit voornamelijk in de tanden, die van Eoraptor lijken meer bladvormig en zijn eerder geschikt om planten te eten. Eoraptor wordt nu geclassificeerd als Sauropodomorph. De tanden van Eodromaeus zijn duidelijk van een vleeseter en aan de handen had hij scherpe klauwen. Deze twee dinosaurussen staan vrijwel aan het begin van het dinosaurustijdperk. Het kunnen niet meer dan enkele miljoenen jaren zijn geweest dat de (enige) voorvader van de dinosaurussen evolueerde, volgens bekend paleontologg Thomas Holtz.
Hoewel de oudste bekende dinosaurusen allemaal uit Argentinië lijken te komen, Herrerasaurus, Eoraptor en Eodromaeus betekent dit niet dat dinosaurussen in Argentinië of Zuid-Amerika zijn ontstaan. Hier liggen alleen de aardlagen uit die tijd aan de oppervlakte en hier kunnen ze dan ook gevonden worden!



© illustratie links Todd Marshall, rechts P. Sereno and C. Abraczinskas