25 augustus 2002
Zhang Fucheng , Zhonghe Zhou, Xing Xu and Xiaolin Wang
Binnenkort verschijnt de beschrijving van een theropode dinosaurus die waarschijnlijk in bomen kon klimmen; Epidendrosaurus. In China, maar nu eens niet uit de Yixian omgeving van Liaoning maar uit de wat oudere lagen van de Daohugou formaties van Ningcheng County, komt de melding van deze in bomen klimmende dinosaurus. Dat deze dinosaurus in bomen kon klimmen maken de paleontologen op uit de beenderen van de hand en voeten. Epidendrosaurus had lange handen waarvan vinger nummer 3 het langste was. Zeer ongebruikelijk voor theropoden want meestal is vinger nummer 2 (de middelste) het langst. Alleen bij zeer basale theropoden zoals Herrerasaurus was vinger nummer 2 niet het langst. Verder zat teen nummer 1, bij theropoden de kleinste (bij ons de grote teen), ver naar beneden aan de voet ongeveer zoals bij moderne vogels hoewel de teen niet is omgedraaid (geen reversed hallux). Bij theropoden zit de eerste teen vrijwel boven tegen middenvoetsbeentje II aan. Epidendrosaurus wordt geclassificeerd als een coelurosaurër, waarschijnlijk behorend tot de Maniraptora en stamt uit de Late Jura.
Analyses wijzen uit dat Epidendrosaurus dicht bij de overgang van dinosaurussen naar vogels staat. De armen zijn iets langer dan de achterbenen wat door sommigen wordt gezien als een aanpassing voor het leven in bomen. Pas later bij de wat verder ontwikkelde vogels neemt de armlengte weer af. De vondst van deze dinosaurus lijkt deze hypothese te staven en wijst, volgens de beschrijvers, op een ontwikkeling van de vliegkunst vanuit de bomen (Tree down hypothese).
Omdat Epidendrosaurus duidelijk een onvolwassen dier is geweest ter grootte van een huismus wordt aangenomewn dat het bomenklimmen niet per sé direct te maken heeft gehad met de ontwikkeling van het vliegen maar eerder om voedsel te vergaren of om roofdieren te ontlopen/ontvluchten.
Microraptor is de enige andere theropode waarvan de mogelijkheid tot bomen klimmen is aangetoond.
Thomas Holtz, een expert op het gebied van theropoden is ietwat sceptisch. Er zijn nog enkele onduidelijkheden en Holtz is bang dat Epidendron een natuurlijke chimera is. Dat wil zeggen dat dit fossiel misschien uit meerdere dieren bestaat die op een natuurlijke wijze toevallig door elkaar zijn gefossiliseerd.
Holtz wijst erop dat de sclerotic ring (oogring) niet bestaat uit aparte verbeende delen zoals bij andere dinosaurussen. Verder is de staart niet geconserveerd, alleen een onduidelijke afdruk tussen de zonder twijfel dinosaurusbenen. Verder vindt Holtz de als scharnieren geïdentificeerde uitstolpingen van de onderkaak veel lijken op coronoids (membranen in de onderkaak) van Lepidosaurussen. De wijde boog van de onderkaken wijzen eerder op hagedissen en Sphenodonten dan op dinosaurussen. Ook wijst Holtz erop dat de handbeenderen niet gearticuleerd zijn gevonden en de beenderen van vinger nummer 3 dus misschien niet goed geïdentificeerd zijn.
Afwachten dus wat de latere bestuderingen van dit fossiel zullen opleveren.
Naturwissenschaften en DML