Scipionyx samniticus

In de de jaren ’80 deed de amateur paleontolooog Giovanni Todesco, in de Italiaanse provincie Benevento in het Maltese gebergte ten noorden van Napels in de lagen van het Aptian / Albian een wel zeer bijzondere ontdekking. Eerst nam hij aan dat hij een vogel gevonden had doch pas na het zien van de film Jurassic Park bracht hij zijn vondst onder ogen van profesionele paleontologen.

Na onderzoek bleek dat Todesco een 13 centimeter groot fossiel van een jonge carnivore dinosaurier had gevonden. In het bewuste gebied werden wel vaker fossiele resten gevonden maar nog nooit die van een dinosaurier.

Deze dinosaurier nu, Scipionyx samniticus gedoopt is vermoedelijk een verre neef van Tyrannosaurus Rex. Het opmerkelijke aan deze vondst is dat bezijdens het feit dat dit de eerste vondst is van fossiele resten van een dinosaurier in Italie, de voetsporen uit het Carnian/Norian van de Regione Toscane niet meegerekent dat er zacht weefsel is gefossiliseerd. Zo zijn delen van de ingewanden, de luchtpijp en de lever bewaard gebleven.

Vermoedelijk zal Scipionyx samniticus worden ondergebracht onder een nieuw te benoemen genus. Het zou volgroeid ongeveer twee meter groot kunnen zijn geworden.

De naam Scipionyx vereert waarschijnlijk Scipio Africanus de Romeinse generaal die Hannibal versloeg tijdens de slag van Zama ongeveer 220 jaar v. Chr. De eigennaam samniticus duidt waarschijnlijk op het vroegere volk der Samnieten die leefden in centraal- en zuid-Italie het gebied waar de vondst werd gedaan.

Exceptionele preservaties zoals deze zijn afhankelijk van een micro-omgeving die snel het benodigde calicium fosfaat en calium carbonate produceert dat fossielisatie van zachte weefsels mogelijk maakt. Dus alleen de interne zachte delen zullen snel genoeg verrotten en zo voldoende aciden en fosfaten te produceren zodat miniralisatie van het zachte weefsel mogelijk wordt.

In de Glut’s Encyclopedie staat in het hoofdstuk dat Velociraptor behandelt nog een notitie aangaande deze vondst; Leonardi, Giuseppe, and Teruzzi, Giorgio, 1993. Prima segnalazione di uno scheletro fossile di dinosaurio Theropoda, Coelurosauria) in Italy (Cretacico di Pietraroia, Benavento): Paleocronache, I, pp. 7-14. Beide paleontologen gingen er waarschijnlijk van uit dat Scipionyx een dromaeosaurier was.

De Encyclopedia van Currie en Padian maakt (1997) maakt eveneens als melding van deze vondst "Among the few dinosaurs reported from Italy is the skeleton of a verry small theropod from the Aptian Lithographic Limstones of Pietraroia [Benevento Province].

Zie ook Turbo hagedis