TURBO-HAGEDIS
Een zeer goed bewaard fossiel van een 110 miljoen jaar oude baby dinosaurier
suggereert dat het dier de longen had van een snelle en dodelijke jager. Nicolas Geist,
als paleontoloog verbonden aan de Oregon State University zei dat de resten van het
specimen Scipionyx mogelijk het best bewaard gebleven fossiel is dat ooit is gevonden en
dat deze vondst onderzoekers zal voorzien van nieuwe inzichten aangaande uitgestorven
dieren. Volgens Geist kan deze vondst worden vergeleken met de Steen van Rosette ten
opzichte van de hyrogliefen en is het door de zeer bijzondere conditie van het fossiel
mogelijk vlees aan de botten van het dier te hangen. De resten van de lever, het
darmstelsel, de luchtpijp en spieren zijn duidelijk aanwezig.
De impressies van de zachte delen tonen aan dat Scipionyx een in tweeen gedeeld abdominale
holte bezat, met de longen en het hart in de ene sectie en de lever en andere ingewanden
in de andere. De lever was met spierenverbonden aan aan de pelvis wat suggereert dat het
dier over een zogenaamd hepatisch piston [lever-zuiger] ademhalings systeem beschikte.
In zo'n systeem drukken spieren tegen de lever, waardoor de ademhalingscapaciteit van het
dier lichtelijk wordt vergroot als resultaat daarvan wordt er meer, en met een hogere
frequentie, lucht in de longen gelaten Een noodzakelijk iets voor een langere
periode van activiteit. Scipionyx was volgens Geist een extreem snel en gevaarlijk dier.
En zijn niet te vergelijken met de relatief trage en slome moderne reptielen.
Zoogdieren hebben speciale spieren die het mogelijk maken om de longcapaciteit te
vergroten. De mogelijkheid om de longen snel te ventileren is van essentieel belang voor
snelle activiteit over een langere periode. De longcapaciteit kan de reden zijn dat
dinosauriers over een periode van meer dan 150 miljoen jaar domineerden over de
zoogdieren. Zoogdieren waren in die periode klein en waren geen partij voor de carnivore
dinosauriers.
Volgens Geist werkt het hepatisch piston systeem het best in warme gebieden met een mild klimaat zoals aanwezig tijdens het grootste deel van het Mesozoicum. Toen het klimaat kouder werd kwamen de dinosauriers in moeilijkheden. Scipionyx was zo gespecialiseerd op een warm klimaat dat zelfs een kleine temperatuurs verandering over een langere periode dodelijk kon zijn.
Volgens Paul Sereno verbonden aan de University of Chicago zijn niet alle experts het erover eens dat Scipionyx zo'n exact bewijs levert van een hepatisch pomp ademhalings systeem, voor velen in het veld is deze interpretatie controversieel.
bron: Science, AP. CNN