|
"Peter Dodson-De Sultan van de Ceratopiden"
Jack Horner en Michael Brett-Surman zijn hadrosauriden experts, Tom Holtz is
theropode expert en Dr. Peter Dodson is gek op ceratopiden! Hij heeft onder andere een
nieuwe ceratopide specie beschreven en is de auteur van wat mogelijk het meest complete
boek over ceratopiden is.
Dr. Dodson herrinert zich dat hij reeds als kind erg geintresseerd was in paleontologie.
Toen hij zes jaar oud was nam zijn moeder hem mee naar "Fantasia" en hij was
verrukt van een atractie genaamd "The Rite of Spring" waarin naast skeletten ook
bewegende modellen van dinosauriers te zien waren. Later in zijn jeugd verhuisde hij naar
Indiana waar zijn vader een baan han aangenomen als professor aan de Universiteit van
Notre Dame. In de tijd die hij in het mid-westen doorbracht gingen Dodson en zijn broer
weleens op pad om brachipode en andere ongewervelde fossielen te zoeken. Vandaag de dag
geeft de afgestudeerde Dr. Dodson zijn broer alle krediet voor zijn interesse in de
paleontologie aan zijn broer die hem introduceerde in de verbazingwekkende wereld van de
fossielenjacht.
Een paar jaar later verhuisde de Dodson familie naar Canada, en Peter werd toegelaten aan
de Universiteit van Ottawa, waar hij later zijn Bachelor's graad in geologie
behaalde.
Na zijn graduatie in Ottawa verhuisde Dodson naat Alberta waar hij zijn Doctoraal in
geologie ontving aan de universiteit van Alberta. Na het behalen van zijn twee graden aan
Canadese college's ging hij terug de grens over naar de Verenigde Staten waar hij zijn
Ph.D. in geologie behaalde aan de Yale universiteit. Na zijn laatste promotie aan een
universiteit ontving Dr. Dodson aan baan als professor in anatomie aan de ventaira
afdeling van de universiteit van Pennsylvania, een taak die hij tot op de dag van vandaag
nog steeds vervult.
In de jaren '60 bracht Dodson zijn eerste belangrijke contributie aan de
paleontologie. In 1884 ontdekte geoloog Burr Tyrrell een schedel van een carnivore
dinosaurus in het woeste regio van de Red Deer River in Alberta, Canada. Toen de beroemde
paleontoloog Barnum Brown de ontdekker van Tyrannosaurus rex dit vernam organiseerde hij
direct een expeditie naar de "badlands" van Alberta. Zoals Don Lessem het zo
treffend beschreef in zijn boek Dinosaurs Rediscovered, "Soon, the Canadian Dinosaur
Rush was on." Maar, deze dinosaurus jacht was echter geen lang leven beschoren en
vanaf 1917 negeerden de plaeontologen en fossieljagers dit gebied bijna geheel. Hier kwam
pas verandering in gedurende de jaren '60, toen Dodson en zijn leraar Dale Russell het
gebied opnieuw onderzochten. De resultaten van hun onderzoek waren verbazingwekkend. In
feite denken veel paleontologen dat deze studie "het begin was van de
"Dinosaurus Renaissance" een periode in de paleontologie die nog steeds gaande
is.
Als student gebruikte Dodson de Red Deer River dinosaurus fauna voor een pioniers studie
naar de omstandigheden waaronder dinosauriers stierven en fossiliseerden, een wetenschap
die we nu kennen als taxonomie. Dodson besloot tot gebruikmaking van deze methode, die was
ontwikkeld door een voormalige Sowjet paleontoloog maar nog nooit was toegepast op
dinosauriers, om aan te verklaren op welke wijze dinosauriers leefden in hun natuurlijke
omgeving en ook hoe zij daarin stierven.
Door het bestuderen van duizenden fossielen, waterkanalen, versteende wouden, en zelfs de
jaarlijkse groeiringen in de botten van krokodillen, concludeerde Dodson dat de
temperatuur in het Red Deer river gebied gedurende de tijd van de dinosauriers door
seizoenen werd beinvloed. Hij concludeerde tevens dat 75 miljoen jaar geleden het Red Deer
river gebied leek op een moerassige delta. Don Lessem schreef hierover;
"Vijenzeventig miljoen jaar geleden was dit een veel gastvrijere omgeving dan nu het
geval is. Grond meegevoerd door rivieren zette zich af op een groot vlak gebied, het was
een moerassig gebied vol meren en langzaam stromende waterwegen. Schildpadden en
krokodillen verborgen zich tussen de bosjes en kattestaarten, kleine zoogdieren
schuifelden rond onder de bomen en platanen in een door dinosauriers gedomineerd landschap
dat veel lijkt op de museum diorama's van prehostorische landschappen, compleet met
varens, palmen en andere bloeiende bomen. Gehelmde eendesnaveldinosauriers
forageerden langs de zanderige oevers zoals ook de gepantserde dinosauriers en de
neushoorn grote gehoornde dinosauriers, allen werden zij constant bedreigd door de grote
en beangstigende Albertosaurus."
Dodson onderzocht niet alleen het landschap van dit gebied maar hij analiseerde
tevens hoe de dinosauriers stierven en werden begraven. Hij bestudeerde vele duizenden
hadrosaurus skeletten en concludeerde dat nadat zij waren gestorven vaak
rechtstreeks door de waterwegen naar de moerassige gebieden werden meegevoerd waardoor de
beenderen beter fosiliseerden.
Kort na zijn taxonomisch onderzoek bevond Dodson zich temidden van het dinosaurus
endothermie debat. In 1968 publiseerde de aan de Yale universiteit verbonden paleontoloog
Robert Bakker een artikel met de titel "The Superiority of Dinosaurs" in
Discover Magazie. Dit was het eerste populaire artikel welke het idee introduceerde dat
dinosauriers mogelijk warmbloedig waren. Dit debat, welke tot felle discussies binnen de
paleontolgische wereld heeft geleid, is nog steeds gaande, alhowel minder heftig dan
gedurende de jaren 60 en 70.
Terwijl Bakker beargumenteerde dat verscheidende dinosaurus species warmbloedig konden
zijn geweest, zoals de zoogdieren en vogels vandaag de dag, brachten Dodson en zijn
collega James Spotila een ander gezichtspunt naar voren. Na het bestuderen van
lederschildpadden brachten Dodson et al., een metabilisch model voor dinosauriers naar
voren dat nu bekend is als gigantothermie. Dit model hield in dat een grotere
lichaamsomvang, een laag metabolisme, isolatie en een gecontroleerde circulatie helpen
grote levende reptielen bij het handhaven van een constante temperatuur, zonder echt warm-
of koudbloedig te zijn. Terwijl het endothermie debat zich voortzet wordt de
Dodson-Spotila hypothese als een van de voorlopers van endothermie.
Volgende op de taxonomische en endothermische debatten nam Dr. Dodson deel aan een
onderzoeksproject naar ceratopiden, een project dat overigens nog niet is afgesloten. Dit
langedurige onderzoeksproject maakte Dodson tot een van de meest vooraanstaande
autoriteiten betreffende de ceratopiden, en zijn onderzoek heeft zelfs geleid tot de
ontdekking van nieuwe species. Zo ontdekte Dodson in 1981 een nieuwe ceratopide in
Montana. Later noemde hij deze vondst Avaceratops, naar zijn vrouw Ava. In leven was
Avaceratops ongeveer 2 meter lang en 1 meter hoog, het dier had een benige kraag om zijn
nek en een hoorn op zijn neus.
In 1990 publiceerde de Universiteit van California-Berkely press het monumentale boek van de hand van Dr. Dodson, David. H. Weishampel en H. Osmolska getillteld "The Dinosauria". Dit boek dat bekend staat als enigste beste wetenschappelijk boek dat ooit over dinosauriers werd gepubliceerd, combineerde de werken van verschillende vooraanstaande paleontologen. Dodson, Weishampel en Osmolska bewerkten het boek, momenteel wordt er hard gewerkt aan een nieuwe editie, welke binnen enkele jaren zal worden uitgegeven.
1996 was een heel goed jaar voor Dodson, om te beginnen was daar de publicatie
door de Princeton Universiteit van zijn boek "The Horned Dinosaurs". Dit
technische boek, zoals "The Dinosauria", wordt beschouwd als de beste in zijn
soort. Het is het enigste verkrijgbare boek dat een overzicht geeft van de totale evolutie
van de ceratopiden, and heeft bewezen een van de populairste dinosaurier boeken van de
jaren '90 te zijn.
Gedurende de zomer van 1996 reisde Dodson samen met zijn collega's Scott Sampson, Cathy
Forster, en Dave Krause naar Madagaskar om deel te nemen aan een dinosaurus
opgravings/onderzoeks expeditie. Tijdens de expeditie vondt het team twee
verbazingwekkende fossielen, beiden hebben belangrijke gegevens aangaande de evolutie
opgeleverd. De eerste, Majungatholus was geen nieuw specie. Het was oorspronkelijk
gedurende de late jaren '70 en vroege jaren '80 beschreven door Hans Dieter Sues, maar
Dodson's specimen is zonder twijfel het beste fossiel van Majungatholus dat ooit werd
gevonden. Het team groef een kleine schedel (45 cm) waarboven zich een dikke koepel
bevond. Aanvankelijk dachten zij dat de schedel toebehoorde aan een pachycephalosaurier,
maar na verder onderzoek ontdekten zij dat zij de meest complete schedel ooit van
Majungatholus hadden opgegraven.
Maar, dit fossiel was niet het enigste wat zij gedurende de expeditie vonden. Na
het opgraven van de Majungatholus schedel vond het team de resten van een kleine vogel die
verschillende overeenkomsten vertoonde met dinosauriers, inclusief een sikkelvormige
klaauw. De vogel werd later Rahonavis ostromi gedoopt en wordt als cruciaal gezien in de
dinosaurus-vogel evolutie theorie.
Gedurende recentere tijd heeft Dodson de taak op zich genomen een maandelijkse column te
schrijven voor het blad "American Paleontologist." In zijn column schrijft
Dodson regelmatig over de interactie van religie en wetenschap. Dodson zelf is een
overtuigd Katholiek, en is daarom een van de meest gequote "religieuze
wetenschappers." Dodson heeft geen plannen om het wat kalmer aan te gaan doen.
Momenteel werkt hij aan een nieuw boek getitteld "Dinosaur Visions," en reist
hij waarschijnlijk naar China om de nieuw bekende ceratopide Archaeoceratops te
bestuderen.
Terugkijkend, is Peter Dodson een van de meest invloedrijke paleontologen. Ik zelf leefde
nog niet toen Dodson zijn onderzoek welke de start van de dinosaur Renaissance inhield
begon, maar van wat ik las en door de gesprekken die ik voerde kwam ik tot een dieper
inzicht en een betere appriciatie voor de contributies van Dodson in het veld van de
wetenschap in het algemeen an de paleontolgie in het bijzonder. Van zijn
pionierswerk aangaande de taxonomie, waarbij hij de eerste was die deze wetenschap
gebruikte op dinosauriers tot aan zijn onderzoek naar de ceratopiden en Majungatholus
heeft Dodson een vruchtbare cariere achter zich. In feite, heeft zijn carriere
fundamenteel het moderne veld van de paleontologie gedefinieerd!