|
Europese dinosauriërs zijn zeldzaam! Deze verschrikkelijke hagedissen zijn zo moeilijk te vinden dat tot 1945 slechts in vier landen en regio's dinosauriërs uit het Late Krijt waren gevonden: Frankrijk, Oostenrijk, Roemenie en de Krim. Maar het tij veranderd snel. Ieder jaar nu worden er een stijgend aantal Europese dinosauriërs ontdekt, waaronder een verbazingwekkende Franse carnivoor die lijkt op de raptors van de film Jurassic Park, een Italiaanse theropode die werd ontdekt met goed bewaard gebleven interne organen, en talloze fossielen van Roemenie de welke onze kijk op het leven tijdens het Late Krijt veranderen. Dr. David Weishampel van de Hopkins universiteit in Baltimore, Maryland, Verenigde Staten van Amerika, dankt zijn bekendheid vooral aan zijn ontdekkingen, onderzoeken en benoemingen van verschillende verbazingwekkende soorten.
David Weishampel's heeft reeds een verbazingwekkende en fascinerende carrière als paleontoloog achter de rug. Als zevenjarige groeide hij op in Cleveland, Ohio Weishampel bezat een vurig verlangen om dinosauriërs te vinden, maar was teleurgesteld toen hij leerde dat er in zijn thuisstaat geen dinosauriërs gevonden werden. In plaats daarvan zocht hij naar brachiopoden en nam zijn hobby mee naar de Ohio staatsuniversiteit waar hij slaagde met een academische graad ("Bachelor"ongeveer vergelijkbaar met een doctoraal), en daarna naar de universiteit van Toronto waar hij slaagde met een "Meester in de wetenschap" diploma. Vandaar toog hij naar de universiteit van Pennsylvania, waar hij studeerde onder de beroemde paleontoloog Peter Dodson en een Ph.D. haalde in Geologie. Nadien verkreeg hij een postdoctorale positie in Tubingen, Duitsland waar hij Plateosaurus bestudeerde en onderzoek deed naar de historie van de Duitse paleontologie, speciaal naar de carrière van de excentrieke, maar professioneel belangrijke Franz Baron Nopsca. Van Duitsland vertrok hij achtereenvolgens naar de internationale universiteit van Florida en naar de Johns Hopkins waar hij les gaf in evolutionaire biologie en menselijke anatomie aan de medische faculteit.
Gedurende de jaren tachtig verkreeg Weishampel veel faam voor zijn werk met de Amerikaanse paleontoloog Jack Horner. Tijdens het laatste deel van dat decennium was Weishampel betrokken bij een veld project in het noordwesten van Montana waarbij hij materiaal van hadrosauriers verzamelde in een gebied waarvan Horner dacht dat het een nestkolonie was geweest. Dr. Weishampel noemde dit zijn "eerste belangrijke veld vondst" en van daar af keek hij niet meer terug. Later benoemde hij samen met Horner de plantetende, eierleggende Orodromeus, en ging door met het verkennen van de Laat Krijt St. Mary River Formatie in de hoop nieuwe inzichten te verkrijgen in het sociale- en oudergedrag bij dinosauriërs.
Maar, ondanks zijn studies naar het sociale gedrag bij dinosauriërs, was Weishampels echte specialiteit de anatomie van hadorsauriers. Al heel vroeg in zijn universitaire carrière presenteerde Weishampel een theorie aangaande de evolutie van kaakmechanismen bij hadrosauriers hij maakte daarbij gebruik van grafische weergaven in 3D en computer modellen om zijn ideeën te bewijzen. Later suggereerde hij dat hadrosauriers en hun dichtbijstaande familieleden een unieke kaakbeweging ontwikkeld hadden. Tijdens het kauwen bewogen hun kaken iets naar buiten waarbij de bovenste tanden over de bladeren gleden die als voedsel dienden. Het lijkt misschien vreemd, aldus Weishampel maar deze kaakbeweging kan een belangrijke evolutionaire wending zijn geweest omdat "het een van de drie wegen vertegenwoordigt waarlangs transversaal kauwen kan ontstaan".
Tegelijkertijd met het onderzoek naar de kauwbewegingen bij hadroauriers werkt Weishampel ook aan het "geluid" van deze groep. De meest opvallende eigenschap van hadrosauriers, inclusief de beroemde Parasaurolophus, is hun opvallende gehoornde kam. Waar dienden deze kammen voor? Gebruikmakend van plastic buizen construeerde Weishampel een model van de kam van Parasaurolophus die kon worden bespeeld als een muziekinstrument. Door in de buizen te blazen die had gecreëerd, zo dacht Weishampel, kon je een geluid genereren dat gelijk was aan het trompettergeschal van de reeds lang uitgestorven Parasaurolophus.
Tijdens de gehele sociale/geluid onderzoek periode continueerde Weishampel zijn studies van de flamboyante Nopsca en zijn Roemeense dinosauriërs. En nu, een decennium na zijn baanbrekende studies met Horner geniet Weishampel wereldwijde bekendheid voor zijn huidige werk met de Roemeense dinosaurus fauna.
De Roemeense, of zoals beter bekend de Transylvaanse dinosaurus fauna van Nopsca en Weishampel kan het best omschreven worden als een zeer vreemd milieu van het Late Krijt. Weishampel beschrijft het als een tropisch tot subtropisch klimaat met snelle rivieren en enorme delta's.
De eerst bekende Transylvaanse dinosaurus werd ontdekt op het landgoed van Nopsca zelf, maar niet door de baron maar door zijn zuster Ilona. Het betrof een hadrosaurier die later in 1900 door Nopsca Telmatosaurus transsylvanicus genoemd zou worden. Sinds die tijd zijn er verschillende andere Transylvaanse dinosauriërs benoemd, waaronder: Rhabdodon, een ornithopod, Struthiosaurus, een nodosauride en Magyarosaurus, een titanosauride.
Weishampel gelooft dat al deze dinosauriërs en sommige schildpadden, krokodillen, zoogdieren en pterosauriers leefden op een groot eiland (welke hij Hateg eiland heeft genoemd) gedurende het Late Krijt. En zoals hij verklaarde in een interview, "(bevonden zij zich op een plaats) waar zij mogelijk de Yucatan asteroïde door de atmosfeer zagen snijden." Maar, nog interessanter dan deze mogelijkheid zijn de vreemde evolutionaire eigenschappen bij deze dinosauriërs.
Don Lessem schreef hierover, "omdat de dinosauriërs van Roemenie de laatsten van hun soort vertegenwoordigden zou mogen worden verwacht dat deze tot de best ontwikkelde vormen zouden behoren. Het tegendeel bleek waar, de Transylvaanse dinosauriërs waren buitengewoon klein en primitief en minder divers dan de dinosauriërs van het vaste land uit die periode. Hoe kwam het dat dinosauriërs die leefden in het Late Krijt zo primitief waren? Weishampel en voor hem Nopsca gaan er van uit dat het feit dat deze dinosauriërs op een eiland leefden de sleutel vormt voor de oplossing van dit vraagstuk. Een verkleind lichaamsomvang is normaal op eilanden, zo wordt uitgelegd door Lessem en Weishampel. "De beperkte natuurlijke rijkdom van een eiland kan in het voordeel zijn van kleinere dieren, en de isolatie kan de fauna hebben beschermd van de effecten van een competitie met meer ontwikkelde dinosauriërs." schreef Lessem. Weishampel zij hierover; "Evolutie op een eiland is zoiets als het nemen van een enkele reis, je zit vast op de ingeslagen weg."
"Verdwerging op eilanden is een zeer interessant fenomeen" zei Weishampel tegen Dinosaur World interviewer Allen Debus. "bovendien kan het een weg zijn om de complexe tandbatterijen waardoor hadrosauriers zo beroemd zijn te ontwikkelen. Inderdaad, kunnen deze tandbatterijen zijn ontwikkeld door de retentie van de dwergdinosauriërs ten opzichte van de veel grotere voorouders van deze soort!"
De mysteries van de verkleinings effecten op eilanden zijn zo groot dat Weishampel zijn studie van deze dinosauriërs zal voortzetten, daarnaast is hij van plan twee boeken te schrijven, een ander boek te herschrijven, Aziatische dinosauriërs te bestuderen, en te helpen bij het creëren van een gigantisch diorama waardoor de lokale bevolking zijn Transylvaanse dinosauriërs beter zal leren kennen.
Momenteel is er een diorama met betrekking op Transylvaanse dinosauriërs te bezichtigen in een museum in Deva, Roemenie, maar dat is nogal een grove weergave en het heeft duidelijk behoefte aan een renovatie. Weishampel is van plan om met zijn collaborante Coralia-Maria Jianu modellen op maat te maken van de koppen van Transylvaanse dinosauriërs en een volledige renovatie van het diorama te bewerkstelligen. Weishampel hoopt dat de tentoonstelling binnen 2 a 3 jaar gereed zal zijn.
Tot dan is Weishampel van plan om samen met zijn collega's Peter Dodson en H. Osmolska een herziene versie van Het dinosaurus boek bij uitstek "The Dinosauria" uit te geven. Daarnaast is hij van plan een boeken te schrijven over het leven van Nopsca, (naar verwachting verschijnt dit boek media 2002 op de boekenplank) en een boek over de Transylvaanse dinosauriërs (welke in 2001 wordt verwacht).
Door zijn relatief korte paleontologische carrière (hij is nog steeds in zijn veertiger jaren) heen heeft David Weishampel verschillende belangrijke contributies gemaakt ten opzichte van de moderne paleontologie, o.a. zijn recreatie van het geluid van Parasaurolophus, zijn studies naar de kauw gewoonten bij hadrosauriers, zijn onderzoek met Horner naar het sociaal- en verzorgingsgedrag bij deze soort, en natuurlijk zijn studies naar de Europese dinosaurus fauna en de dwergdinosauriërs van Hateg. Hij vertoont nog geen teken van vermoeidheid en is zeker nog niet van plan wat gas terug te nemen.
Je kunt uitblijven kijken naar meer van David Weishampel in de toekomst, en ik raad je aan om er voor te zorgen dat je zijn boek over Roemeense dinosauriërs te kopen zodra dit in de winkel ligt.
**Steve Brusatte, uit Ottawa, Illinois, USA, heeft onderzoek gedaan naar beroemde paleontologen in de hoop dat hij de eerste teenager kan worden die over paleontologen een boek schrijft. Het boek richt zich voornamelijk op de contributies aan de moderne paleontologie. (inclusief amateurs, verzamelaars en kunstenaars). Een publicatie aanbod kan worden gezonden naar: Steve' emailadres brusatte@theramp.net of bezoek zijn site op url: